Bel Kalça Oranı Hesaplama
Oran 0,79 ile 0,85 sınırının altında; ancak bel çevresi 80 cm'yi aştığı için bel çevresine göre risk "artmış" görünür. İki ölçüt farklı sonuç verdiğinde ikisini birlikte değerlendir.
Sonuçta bir hata mı var? Bize bildir E-posta taslağına sayfa adresi, formdaki değerler ve çıkan sonuç eklenir; göndermeden önce düzenleyebilirsin.
Sıradaki adım
Bel kalça oranı nasıl hesaplanır?
Bel kalça oranı, bel çevresinin kalça çevresine bölünmesiyle bulunur. Yağın vücutta nerede biriktiğini gösterir: oran yükseldikçe yağın karın bölgesinde toplandığı anlaşılır. Halk arasında bu dağılıma "elma tipi", yağın kalça ve basen çevresinde toplandığı dağılıma "armut tipi" denir. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2008 tarihli danışma toplantısı raporunda bel çevresi ve bel kalça oranının karın bölgesindeki yağ birikimini yansıttığı, hastalık ve ölüm riskindeki artışla ilişkili olduğu belirtilir.
Örnek: bel çevresi 78 cm, kalça çevresi 98 cm olan bir kadında oran 78 ÷ 98 = 0,80 olur. Bu değer 0,85 sınırının altındadır. Bel çevresi 98 cm, kalça çevresi 104 cm olan bir erkekte oran 0,94 çıkar ve 0,90 sınırını aşar; bel çevresi de 94 cm'nin üstünde olduğu için iki ölçüt de risk gösterir. Bu kalça çevresiyle oranın sınırın altına inmesi için bel çevresinin 93,6 cm'nin altına inmesi gerekir.
Dünya Sağlık Örgütü sınırları
| Ölçüt | Kadın | Erkek | Metabolik risk |
|---|---|---|---|
| Bel kalça oranı | 0,85 ve üstü | 0,90 ve üstü | Belirgin artmış |
| Bel çevresi | 80 cm'nin üstü | 94 cm'nin üstü | Artmış |
| Bel çevresi | 88 cm'nin üstü | 102 cm'nin üstü | Belirgin artmış |
Kaynak: DSÖ, Waist Circumference and Waist-Hip Ratio (2008), Tablo A1. Değerler Avrupa kökenli yetişkinler için örnek sınırlardır; sonuç tıbbi tanı yerine geçmez.
Doğru ölçüm için
- Bel çevresini göbek deliğinden ya da belin en ince yerinden değil, son kaburganın alt kenarı ile kalça kemiğinin üst ucunun ortasından ölç. Raporun sınırları bu noktaya göredir.
- Kalça çevresini kalçanın en geniş yerinden, mezurayı yere paralel tutarak ölç.
- Ayakta dur, ayaklarını birleştir, kollarını yana bırak ve normal bir nefes verişin sonunda ölç. Karnını içe çekme.
- İnce giysi üzerinden ya da doğrudan cilt üzerinden ölç; mezurayı sıkma. İki ölçüm alıp ortalamasını kullan.
Oranı ne değiştirir?
Oran bir bölme işlemi olduğu için iki ölçüye de bağlıdır. Kalça çevresi 100 cm iken bel çevresindeki her 1 cm'lik azalma oranı 0,01 düşürür. Kilo verirken bel ve kalça birlikte inceldiğinde oran yavaş değişebilir; bu yüzden değişimi izlerken bel çevresine de ayrıca bakmak faydalıdır. Araç, girdiğin kalça çevresiyle sınırın altında kalmak için bel çevresinin hangi değerin altında olması gerektiğini de gösterir.
Yağ oranını bel, boyun ve kalça ölçüsüyle vücut yağ oranı hesaplama aracında tahmin edebilirsin. Boy ve kiloya göre vücut kitle indeksini, hedef kilonu ideal kilo hesaplama, günlük enerji ihtiyacını günlük kalori ihtiyacı hesaplama aracıyla bulabilirsin. Kilo ya da beslenmeyle ilgili kararlar için hekimine ya da bir diyetisyene danış.
Kadın, bel 82 cm, kalça 104 cm. Oran 0,79 ile 0,85 sınırının altında; ancak bel çevresi 80 cm'yi aştığı için bel çevresine göre risk "artmış" görünür. İki ölçüt farklı sonuç verdiğinde ikisini birlikte değerlendir.
Erkek, bel 96 cm, kalça 102 cm. Oran 0,94 ile 0,90 sınırını aşıyor. Bu kalça çevresiyle sınırın altına inmek için bel çevresinin 91,8 cm'nin altına, yani yaklaşık 4,2 cm incelmesi gerekir.
Sık sorulan sorular
Bel kalça oranı nasıl hesaplanır?
Bel çevresini kalça çevresine bölersin; iki ölçü de santimetre olmalıdır. Bel çevresi 98 cm, kalça çevresi 104 cm olan bir erkekte oran 98 ÷ 104 = 0,94 çıkar. Oranın birimi yoktur; ölçüleri inç olarak alsan da aynı sonucu bulursun.
Kadınlarda ve erkeklerde bel kalça oranı kaç olmalı?
Dünya Sağlık Örgütü'nün 2008 tarihli danışma toplantısı raporuna göre oran erkeklerde 0,90, kadınlarda 0,85 ve üstündeyse metabolik hastalık riski belirgin artmış kabul edilir. Bu değerlerin altında kalmak hedeflenir. Rapor, bu sınırların Avrupa kökenli yetişkinlerden elde edildiğini ve farklı toplumlar için farklı sınırların önerildiğini belirtir.
Bel kalça oranı için ölçü nereden alınır?
Raporun önerdiği yöntemde bel çevresi, son kaburganın alt kenarı ile kalça kemiğinin üst ucunun tam ortasından ölçülür. Kalça çevresi kalçanın en geniş yerinden alınır. Ayakta, ayaklar bitişik, kollar yanda dururken ve normal bir nefes verişin sonunda ölç. Mezura yere paralel olmalı ve cildi sıkmamalıdır.
Bel çevresi mi, bel kalça oranı mı daha önemli?
Rapor iki ölçüt için de sınır değer verir ve ikisi de karın bölgesindeki yağ birikimini yansıtır. Bel çevresi tek ölçümle bulunur; erkekte 94, kadında 80 cm'nin üstü artmış risk sayılır. Oran ise vücut iriliğini hesaba katar: aynı bel çevresi, kalçası daha geniş birinde daha düşük oran verir. Bu yüzden araç ikisini birlikte gösterir.
Bel kalça oranım yüksek çıktı, ne yapmalıyım?
Sonuç bir tarama ölçüsüdür, tanı koymaz. Önce ölçümü raporun tarif ettiği noktalardan iki kez tekrarla; mezuranın yeri birkaç santimetre kayarsa oran değişir. Oran yine sınırın üstündeyse hekimine danış. Hekim tansiyon, kan şekeri ve kan yağları gibi değerlere bakarak riskini birlikte değerlendirir.
Bu sınırlar herkes için geçerli mi?
Hayır. Değerler yetişkinler içindir; 18 yaş altında ve gebelikte kullanılmaz. Rapor, Avrupa kökenli yetişkinlerden elde edilen bu sınırların bazı toplumlarda farklı olabileceğini belirtir. Rapordaki örneğe göre Uluslararası Diyabet Federasyonu, Güney Asya, Çin ve Japon kökenli erkeklerde bel çevresi için 90 cm sınırını önerir.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.