Nafaka Artışı Rehberi: Hangi Oran, Ne Zaman, Nasıl İstenir?
Elif boşanırken mahkeme, oğlu için babanın her ay 6.000,00 ₺ iştirak nafakası ödemesine karar vermişti. Kararın son satırında şöyle yazıyordu: "nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan yıllık Yİ-ÜFE oranında artırılmasına." Bir yıl dolunca Elif'in sorusu basitti: Yeni nafaka ne kadar olacak, artışı karşı taraf ödemezse ne yapacağım? Bu yazıda nafaka artışının kurallarını Türk Medeni Kanunu'nun metniyle ve Elif'in rakamlarıyla anlatıyoruz.
- Oran: Kararda yazan endeks (çoğunlukla Yİ-ÜFE ya da TÜFE) ve ay.
- Artış hükmü yoksa: Nafaka kendiliğinden artmaz; dava açmak gerekir.
- Ödenmezse: İlamlı icra takibi; nafakada maaş haczinin dörtte bir sınırı yoktur.
- 2027 değişikliği: Yoksulluk nafakasındaki "süresiz" ibaresinin iptali 30.6.2027'de yürürlüğe giriyor.
1. Hangi nafakalar artar?
Türk Medeni Kanunu'nda boşanmayla ilgili üç nafaka vardır:
- Tedbir nafakası: Dava sürerken hâkimin eşlerin geçimi ve çocukların bakımı için re'sen aldığı geçici önlemdir (md. 169). Dava bitince yerini diğer nafakalara bırakır.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenir (md. 175).
- İştirak nafakası: Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır (md. 182).
Kanun, hâkimin istem hâlinde irat biçiminde ödenen nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabileceğini söyler (yoksulluk nafakası için md. 176, iştirak nafakası için md. 182). Kararlardaki "her yıl ... oranında artırılmasına" hükmü bu yetkiye dayanır.
2. Artış nasıl hesaplanır?
Yeni nafaka, eski tutarın kararda yazan endeksin yıllık değişimiyle çarpılmasıyla bulunur. Elif'in kararında Yİ-ÜFE yazdığı için Ekim 2026 yıllık Yİ-ÜFE'si kullanılırsa:
| Hesap | Yİ-ÜFE ile | TÜFE ile (kıyas) |
|---|---|---|
| Yıllık oran (Ekim 2026) | %27,41 | %29,77 |
| Eski nafaka | 6.000,00 ₺ | 6.000,00 ₺ |
| Yeni nafaka | 7.644,60 ₺ | 7.786,20 ₺ |
| Aylık artış | 1.644,60 ₺ | 1.786,20 ₺ |
İki endeksin sonucu farklı çıktığı için kararında hangisinin yazdığı önemlidir. Eski kararlarda geçen "ÜFE", TÜİK'in bugün yayımladığı Yİ-ÜFE'dir. Hangi ayın oranının alınacağı da karardan okunur; çoğu kararda artış, nafakanın başladığı ya da kararın kesinleştiği tarihin yıl dönümünde, o tarihe kadar açıklanan son yıllık oranla yapılır. Kendi rakamın için nafaka artışı hesaplama aracında endeksi ve ayı seçebilirsin.
3. Artış ödenmezse
Babanın iki yıl boyunca artışı hiç uygulamadığını, her ay 6.000,00 ₺ ödemeye devam ettiğini düşünelim. İki yılın oranı art arda uygulanınca bugünkü nafaka 9.708,64 ₺ olmalıydı. Aradaki farklar ödenmemiş nafaka borcudur ve artış hükmü içeren ilamla icra takibine konabilir. İcra dairesi her ayın farkını ayrı ayrı hesaplar; takip masraflarını icra takip masrafı hesaplama ile önceden görebilirsin.
Nafaka borcunda kanun alacaklıyı güçlü korur. Maaş haczinde dörtte bir sınırı nafaka için uygulanmaz (İş Kanunu md. 35). Nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında da alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; borç ödenirse borçlu tahliye edilir (İİK md. 344). Maaş haczinin genel kurallarını maaşıma haciz geldi yazısında anlattık.
4. Kararında artış hükmü yoksa
Artış hükmü olmayan nafaka yıllar geçse de aynı kalır. Bu durumda nafaka alacaklısı aile mahkemesinde nafakanın artırılmasını isteyebilir. TMK md. 176'ya göre tarafların mali durumlarının değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafakanın artırılmasına ya da azaltılmasına karar verilebilir. Aynı yol nafaka yükümlüsüne de açıktır: geliri düşen yükümlü azaltma davası açabilir. Davada mahkemeden, gelecek yıllar için bir artış oranı belirlemesini istemek, her yıl yeniden dava açma ihtiyacını ortadan kaldırır. Dava açarken ödenecek harçları dava harcı hesaplama, avukat ücretini avukatlık ücreti hesaplama ile görebilirsin.
5. Yoksulluk nafakasında 2027 değişikliği
TMK md. 175, yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" istenebileceğini söylüyordu. Anayasa Mahkemesi bu ibareyi 4.6.2026 tarihli kararıyla (E.2025/156, K.2026/131) iptal etti. Kanun metnindeki dipnota göre iptal hükmü, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 30.6.2027'de yürürlüğe girecek. Bu süre, yasama organının yeni bir düzenleme yapabilmesi için bırakılan süredir. Mevcut nafakaların bu tarihten sonra nasıl uygulanacağı yapılacak düzenlemeye bağlı olduğu için, nafaka alacaklısı ya da yükümlüsüysen gelişmeleri takip etmen gerekir. İştirak nafakası bu kararın kapsamında değildir.
Boşanmanın diğer adımları, mal paylaşımı ve dava masrafları için boşanma süreci yazısına, paranın genel alım gücü kaybı için enflasyon hesaplama aracına bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Nafaka artışı için tekrar dava açmam gerekir mi?
Kararında yıllık artış hükmü varsa hayır; artış kararın kendisinden doğar ve ödenmezse ilamla icra takibi yapılabilir. Kararda artış hükmü yoksa nafaka aynı kalır; artırım için aile mahkemesinde dava açmak gerekir.
Nafaka davası hangi mahkemede açılır?
Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK md. 177).
Nafaka ödenmezse ne olur?
Alacaklı ilamlı icra takibi başlatabilir; nafaka için yapılan maaş haczinde dörtte bir sınırı uygulanmaz. Ayrıca nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; borç ödenirse borçlu tahliye edilir (İİK md. 344).
Yoksulluk nafakası artık süreli mi oldu?
Anayasa Mahkemesi, TMK md. 175'teki "süresiz olarak" ibaresini 4.6.2026 tarihli kararıyla iptal etti. Kanundaki dipnota göre iptal, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 30.6.2027'de yürürlüğe girecek. Bu tarihten sonra nafakanın süresine ilişkin uygulama, yasama organının yapacağı düzenlemeye ve mahkeme kararlarına göre şekillenecek.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.