Miras Payı Hesaplama
Sonuçta bir hata mı var? Bize bildir E-posta taslağına sayfa adresi, formdaki değerler ve çıkan sonuç eklenir; göndermeden önce düzenleyebilirsin.
Sıradaki adım
Miras payı nasıl hesaplanır?
Vasiyetname yoksa miras, Türk Medeni Kanunu'nun belirlediği zümre sistemine göre paylaşılır. Önce ölenin altsoyuna (çocuk ve torunlar) bakılır; altsoy yoksa anne-baba ve onların altsoyu (kardeşler, yeğenler), o da yoksa büyükanne-büyükbaba ve onların altsoyu mirasçı olur. Önceki zümrede bir mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olmaz. Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır.
| Eşin birlikte olduğu mirasçılar | Eşin payı | Diğerlerinin payı |
|---|---|---|
| Çocuklar ya da torunlar (1. zümre) | 1/4 | 3/4 |
| Anne-baba ya da kardeşler (2. zümre) | 1/2 | 1/2 |
| Büyükanne-büyükbaba, amca, hala, dayı, teyze (3. zümre) | 3/4 | 1/4 |
| Hiçbiri yok | Tamamı | – |
Sık karşılaşılan aile durumlarında paylar
- Eş ve 2 çocuk: Eş 1/4, 1. çocuk 3/8, 2. çocuk 3/8.
- Eş, 1 çocuk ve ölmüş çocuğun 2 çocuğu: Eş 1/4, Çocuk 3/8, Ölmüş çocuğun 1. çocuğu (torun) 3/16, Ölmüş çocuğun 2. çocuğu (torun) 3/16.
- Eş, anne ve baba (çocuk yok): Eş 1/2, Anne 1/4, Baba 1/4.
- Eş, anne; baba ölmüş, 2 kardeş: Eş 1/2, Anne 1/4, 1. kardeş (ana-baba bir) 1/8, 2. kardeş (ana-baba bir) 1/8.
- Eş ve büyükanne-büyükbaba tarafı: Eş 3/4, Büyükanne, büyükbaba ve altsoyları (toplu) 1/4.
- Yalnızca eş: Eş 1.
Örnek: Değeri 8.000.000 ₺ olan bir mirasta ölenin eşi ve üç çocuğu varsa eşe 2.000.000 ₺ (1/4), her çocuğa 2.000.000 ₺ (1/4) düşer. Eşin saklı payı yasal payının tamamı, her çocuğun saklı payı yasal payının yarısıdır; mirasbırakan vasiyetle en çok 3.000.000 ₺'yi (tasarruf nisabı) dilediği kişiye bırakabilirdi.
Mirasçılara düşen payların vergisini veraset ve intikal vergisi hesaplama aracıyla hesaplayabilirsin. Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) için noter masrafını noter ücreti hesaplama, taşınmazın tapuda mirasçılara geçişindeki harcı tapu harcı hesaplama ile görebilirsin. Paylaşımda anlaşılamazsa ortaklığın giderilmesi davasının masrafı için dava harcı hesaplama aracına bak.
Miras payı: örnek hesaplar
Ölmüş bir çocuğun üç çocuğu
Eş, bir sağ çocuk ve ölmüş bir çocuğun üç çocuğu varsa: eş 1/4, çocuk 3/8, ölmüş çocuğun 1. çocuğu (torun) 1/8; her torun ölmüş ebeveyninin payını kardeşleriyle eşit böler.
Baba ölmüş, yarım kardeş var
Eş ve çocuk yoksa, anne sağ, baba ölmüşse: anne 1/2, kardeş (ana-baba bir) 1/4, baba bir kardeş 1/4. Babanın payı onun altsoyu olan iki kardeş arasında bölünür.
Çocuksuz evli çift
Ölenin çocuğu yok, eşi, annesi ve babası sağsa eş 1/2, anne ve baba 1/4'er alır. Eşin saklı payı yasal payının tamamıdır.
Miras payı hesabında sık yapılan hatalar
- Eşin payını her durumda yarı sanmak. Çocuklarla birlikte eşin payı 1/4'tür; 1/2 yalnızca anne-baba zümresiyle birlikteyken geçerlidir.
- Ölmüş çocuğun payını diğer çocuklara dağıtmak. Ölmüş çocuğun çocukları varsa pay onlara geçer.
- Kardeşleri her durumda mirasçı saymak. Ölenin çocuğu ya da sağ anne-babası varsa kardeşler mirasçı olmaz.
Miras payı için bilmen gerekenler
- Mirasçılık belgesini noterden alırken kimlerin mirasçı olduğunu nüfus kayıtlarıyla teyit et.
- Vasiyetname düşünüyorsan saklı payların toplamını gör; kalan kısım (tasarruf nisabı) serbestçe bırakılabilir.
Miras payı hakkında sık sorulan sorular
Eşe ne kadar miras kalır?
Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu akrabalara göre değişir: ölenin çocukları ya da torunlarıyla birlikte mirasın 1/4'ü, anne-babası ya da kardeşleriyle birlikte 1/2'si, büyükanne-büyükbaba ya da onların altsoyuyla (amca, hala, dayı, teyze) birlikte 3/4'ü; bunların hiçbiri yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Çocuklara ne kadar miras düşer?
Ölenin eşi varsa mirasın 3/4'ü, yoksa tamamı çocuklar arasında eşit bölünür. Kız ve erkek çocuk, evlilik içinde ya da dışında doğmuş ya da evlat edinilmiş çocuk arasında fark yoktur. Örneğin eş ve iki çocukta her çocuğa 3/8 düşer.
Ölmüş çocuğun payı kime geçer?
Mirasbırakandan önce ölen çocuğun payı kendi çocuklarına (torunlara) eşit olarak geçer. Ölmüş çocuğun çocuğu da yoksa onun payı diğer çocuklara kalır. Araca ölmüş her çocuğun geride bıraktığı çocuk sayısını yazarak torunların payını görebilirsin.
Kardeşler mirasçı olur mu?
Ölenin çocuğu ve torunu yoksa kardeşler, ölmüş anne ya da babanın payını alarak mirasçı olabilir. Anne ve baba sağsa kardeşler mirasçı olmaz. Yarım kardeşler (ana bir ya da baba bir) yalnızca ortak oldukları ebeveynin payından alır. Kardeşlerin saklı payı yoktur; vasiyetle tamamen mirastan çıkarılabilirler.
Saklı pay nedir?
Saklı pay, mirasbırakanın vasiyet ya da bağışla ortadan kaldıramayacağı paydır. Çocuk ve torunlar için yasal paylarının yarısı, anne ve babanın her biri için dörtte biri; eş için çocuk ya da anne-baba ile birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hallerde dörtte üçüdür. Saklı payların dışında kalan kısma tasarruf nisabı denir; mirasbırakan bu kısmı dilediğine bırakabilir. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.
Miras payı hesabı vasiyetname varsa değişir mi?
Evet. Bu araç vasiyetname ya da miras sözleşmesi olmadığında geçerli yasal payları gösterir. Vasiyetname varsa mirasçılar saklı paylarının korunmasını isteyebilir; tasarruf nisabı içindeki vasiyetler geçerlidir. Ayrıca eşin, mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı mirastan önce ayrılır; miras payı kalan terekeden hesaplanır.
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Bizi tanımak için hakkımızda sayfasına bakabilirsin.