Dul ve Yetim Aylığı Hesaplama
Oranlar %50 + 2 × %25 + %25 = %125 eder; paylar orantılı indirilir: eş 7.200,00 ₺, her çocuk 3.600,00 ₺, anne 3.600,00 ₺.
Sonuçta bir hata mı var? Bize bildir E-posta taslağına sayfa adresi, formdaki değerler ve çıkan sonuç eklenir; göndermeden önce düzenleyebilirsin.
Sıradaki adım
Dul ve yetim aylığı nasıl paylaştırılır?
Sigortalı öldüğünde, almakta olduğu ya da hak kazandığı aylık (çalışırken ölmüşse kanuna göre hesaplanan aylık) hak sahiplerine paylaştırılır. Bu aylığa halk arasında dul ve yetim aylığı ya da ölüm aylığı denir. Paylaştırma 5510 sayılı Kanun'un 34. maddesine göre yapılır.
| Hak sahibi | Pay | Şart |
|---|---|---|
| Dul eş | %50 | Genel kural |
| Dul eş | %75 | Aylık bağlanmış çocuğu yok, çalışmıyor ve kendi aylığı yok |
| Her çocuk | %25 | 18 yaş (lise 20, üniversite 25) altı, %60 malul ya da evli olmayan kız |
| Her çocuk | %50 | Anasız-babasız kalan, ebeveynleri evli olmayan ya da tek hak sahibi |
| Anne ve baba (toplam) | %25 | Artan hisse varsa ve geliri net asgari ücretten azsa; 65 yaş üstünde artan hisse aranmaz |
Örnek: Aylığı 24.000 ₺ olan sigortalı; eşi ve üç çocuğu var. Oranlar %50 + 3 × %25 = %125 eder ve aylığı aşar. Her pay 0,8 ile çarpılır: eşe 9.600,00 ₺, her çocuğa 4.800,00 ₺. Büyük çocuk 25 yaşını doldurup aylığı kesildiğinde oranlar %100'e iner; eş 12.000,00 ₺, kalan iki çocuk 6.000,00 ₺'şer alır.
Başvuru, prim günü şartı ve paylar
- Başvuru gerekir: ölüm aylığı yazılı istek üzerine bağlanır ve ölüm tarihini takip eden ay başından başlar (md. 32 ve 35).
- Ölenin prim günü şartı: aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalının en az 1800 gün primi olması (4/a'lılarda borçlanmalar hariç en az 5 yıllık sigortalılık ve 900 gün de yeterli) ya da malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı alıyor olması gerekir (md. 32).
- Paylar değişebilir: çocuklardan birinin aylığı yaş, evlilik ya da işe girme nedeniyle kesilince kalanların payı yeniden hesaplanır.
- Evlenen kız çocuğuna evlenme ödeneği: aylık alan kız çocuğu evlenirse aylığı kesilir ve evlenme ödeneği verilir.
- Gerçek tutar SGK'nın hesabıdır: araç payları gösterir; ölüm aylığının kendisi sigortalının prim günleri ve kazançlarına göre SGK tarafından hesaplanır. En düşük aylık ve ek ödeme gibi kalemler bu araçta yoktur.
Ölümden sonraki işlemlerin sırası Vefat Sonrası İşlemler rehberinde, mirasın paylaşımı miras payı hesaplama aracında. Ölen memursa ikramiye hakkı için memur emekli ikramiyesi hesaplama, prim gününü saymak için prim günü hesaplama aracına bak.
18.000 ₺ aylık; eş, iki çocuk ve 65 yaş üstü anne. Oranlar %50 + 2 × %25 + %25 = %125 eder; paylar orantılı indirilir: eş 7.200,00 ₺, her çocuk 3.600,00 ₺, anne 3.600,00 ₺.
18.000 ₺ aylık; çocuksuz, çalışmayan eş. Aylık bağlanmış çocuğu olmayan ve çalışmayan eş %75 alır: 13.500,00 ₺. Çalışmaya başlarsa payı %50'ye iner.
Sık sorulan sorular
Dul ve yetim aylığı nasıl paylaştırılır?
5510 sayılı Kanun md. 34'e göre ölen sigortalının aylığının dul eşe %50'si, her hak sahibi çocuğa %25'i bağlanır. Aylığı 24.000 ₺ olan sigortalının eşi ve iki çocuğu varsa eşe 12.000,00 ₺, çocukların her birine 6.000,00 ₺ düşer. Hak sahiplerine bağlanan aylıkların toplamı sigortalının aylığını geçemez.
Dul eş aylığın %75'ini ne zaman alır?
Aylık bağlanmış çocuğu yoksa ve kendisi çalışmıyor, kendi sigortalılığından gelir ya da aylık almıyorsa. Çocuksuz, çalışmayan eş 24.000 ₺'lik aylığın 18.000,00 ₺'sini alır. Çalışmaya başlarsa ya da kendi emekli aylığı bağlanırsa oran %50'ye iner; çocuklara aylık bağlıysa zaten %50'dir.
Toplam %100'ü geçerse ne olur?
Paylar orantılı olarak indirilir. Eş ve üç çocukta oranların toplamı %125 eder; her pay 100/125 ile çarpılır. Böylece eş 9.600,00 ₺, çocukların her biri 4.800,00 ₺ alır. Çocuklardan birinin aylığı kesildiğinde diğerlerinin payı yeniden hesaplanarak artar.
Yetim aylığı çocuklara kaç yaşına kadar bağlanır?
Çalışmayan ve kendi sigortalılığından aylık almayan çocuklara 18 yaşına kadar; lise ve dengi öğrenimde 20, yükseköğrenimde 25 yaşına kadar bağlanır. Çalışma gücünü en az %60 kaybettiği SGK sağlık kurulunca tespit edilen çocuklar ile evli olmayan, boşanan ya da dul kalan kızlar için yaş sınırı yoktur. 18-25 yaş arasındaki öğrencinin 4/a kapsamında sigortalı çalışması aylığın bağlanmasına engel değildir.
Öksüz ve yetim kalan çocuk ne kadar alır?
Sigortalının ölümüyle anasız ve babasız kalan, ana ve babası arasında evlilik bağı olmayan ya da kendisinden başka aylık alan hak sahibi bulunmayan çocuğa aylığın %50'si bağlanır. Başka hak sahibi olmayan tek çocuk 24.000 ₺'lik aylığın 12.000,00 ₺'sini alır.
Anne ve babaya ölüm aylığı bağlanır mı?
Eş ve çocukların paylarından artan hisse varsa ve anne-babanın her türlü kazanç ve iradı net asgari ücretin altındaysa, diğer çocuklarından aldıkları dışında gelir ya da aylıkları yoksa toplam %25 bağlanır. Anne ve baba 65 yaşın üstündeyse, aynı şartlarla artan hisseye bakılmaksızın toplam %25 alırlar; bu durumda diğer paylar orantılı indirilebilir.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.