Hisse Senedi Ortalama Maliyet ve Kâr/Zarar Hesaplama
40 lotu 120 ₺'den, 60 lotu 90 ₺'den alan birinin komisyon dahil ortalaması 102,15 ₺ olur. Hisseyi 110 ₺'den satarsa satış komisyonu düşüldükten sonra kârı 768,20 ₺ eder.
Sonuçta bir hata mı var? Bize bildir E-posta taslağına sayfa adresi, formdaki değerler ve çıkan sonuç eklenir; göndermeden önce düzenleyebilirsin.
Sıradaki adım
Hisse ortalama maliyeti ve kâr/zarar nasıl hesaplanır?
Aynı hisseyi farklı günlerde farklı fiyatlardan aldığında, elindeki hisselerin bir "ortalama maliyeti" oluşur. Kâr ya da zarar bu ortalamaya göre ölçülür. Komisyon hem alışta hem satışta ödendiği için gerçek başabaş noktası ortalamanın biraz üzerindedir.
Örnek hesap
100 lotu 50 ₺'den, 200 lotu 40 ₺'den aldın; aracı kurum binde 2 komisyon alıyor. Alım tutarı 13.000,00 ₺, komisyon 26,00 ₺, toplam maliyet 13.026,00 ₺. 300 lota bölünce ortalama maliyet 43,42 ₺ olur (komisyonsuz 43,3333 ₺). Satış komisyonu da düşüldüğünde zarar etmeden satabileceğin en düşük fiyat 43,507 ₺'dir.
Hisse 48 ₺'ye çıktığında 300 lotu satarsan 14.400,00 ₺ eder; 28,80 ₺ komisyon düşülünce eline 14.371,20 ₺ geçer ve kârın 1.345,20 ₺ (%10,33) olur. %10 net kâr hedefliyorsan satış fiyatın en az 47,8577 ₺ olmalı.
Maliyet düşürme hesabı
Elinde 50 ₺ ortalamayla 100 lot var ve hisse 30 ₺'ye düştü. Ortalamayı 45 ₺'ye indirmek için 30 ₺'den 34 lot (1.020,00 ₺) alman gerekir; yeni ortalaman 44,9254 ₺ olur. Formül: ek lot = mevcut lot × (mevcut ortalama − hedef) ÷ (hedef − yeni fiyat).
Vergi tarafı
- Alım satım kazancı: Gerçek kişilerin Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senedi kazançlarında tevkifat %0'dır; beyanname gerekmez.
- Temettü: Şirketin dağıttığı kâr payından %15 stopaj kesilir; hesabına net tutar yatar.
- Komisyon: Aracı kurum komisyonuna BSMV ve borsa payı eklenir; araca bunların dahil olduğu toplam oranı yaz.
Borsaya yeni başlıyorsan borsaya başlıyorum: ilk hissemi aldım yazısında hesap açmaktan vergiye kadar her adımı anlattık. Getirinin enflasyonu geçip geçmediğini enflasyon hesaplama, mevduatla karşılaştırmayı mevduat faizi hesaplama, yüzde değişimi yüzde hesaplama aracıyla yapabilirsin.
Hisse maliyeti: örnek hesaplar
İki alım, binde 1,5 komisyon
40 lotu 120 ₺'den, 60 lotu 90 ₺'den alan birinin komisyon dahil ortalaması 102,15 ₺ olur. Hisseyi 110 ₺'den satarsa satış komisyonu düşüldükten sonra kârı 768,20 ₺ eder.
Hisse maliyeti hesabında sık yapılan hatalar
- Komisyonu yok saymak. Alışta ve satışta ödenen komisyon, özellikle sık alım satımda kârın önemli bir kısmını götürür.
- Fiyatların basit ortalamasını almak. 40 lotu 120 ₺'den, 60 lotu 90 ₺'den alan birinin ortalaması 105 ₺ değil, komisyonsuz 102 ₺'dir; her alım lot sayısıyla ağırlıklandırılır.
- Maliyet düşürmek için düşen hisseye plansızca para eklemek. Ortalama düşer ama aynı hisseye bağlanan para ve risk de büyür.
Hisse maliyeti için bilmen gerekenler
- Aracı kurumunun komisyon oranını BSMV ve borsa payıyla birlikte öğren; araca bu toplam oranı binde olarak yaz.
- Temettü aldığında hesabına %15 stopaj düşülmüş net tutar yatar; bu tutarı kâr hesabına ayrıca ekleyebilirsin.
Hisse maliyeti hakkında sık sorulan sorular
Hisse ortalama maliyeti nasıl hesaplanır?
Her alımda ödediğin toplam tutarı (lot × fiyat, artı komisyon) toplayıp toplam lot sayısına bölersin. Örneğin 100 lotu 50 ₺'den, 200 lotu 40 ₺'den aldıysan komisyonsuz ortalama 13.000 ÷ 300 = 43,33 ₺ olur. Aracı kurumun ekranındaki maliyet, komisyonun dahil edilip edilmemesine göre bundan biraz farklı görünebilir.
Hisse satışından kazanınca vergi öder miyim?
Gerçek kişilerin Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetlerinin alım satımından elde ettiği kazançta tevkifat oranı %0'dır ve bu kazanç için beyanname verilmez (GVK geçici md. 67). Menkul kıymetler yatırım ortaklığı hisseleri bu kapsamın dışındadır. Şirketin dağıttığı temettüden ise %15 stopaj kesilir.
Başabaş fiyatı ne demek?
Başabaş fiyatı, alış ve satış komisyonları dahil hiç zarar etmeden satabileceğin en düşük fiyattır. Ortalama maliyetin biraz üzerindedir, çünkü satarken de komisyon ödersin. Hisse bu fiyatın üzerinde satılırsa kâra geçersin.
Düşen hisseden tekrar alıp maliyet düşürmek mantıklı mı?
Matematik olarak düşük fiyattan ek alım ortalama maliyeti düşürür; ama hisseye daha fazla para bağladığın için risk de artar. Hissenin neden düştüğünü anlamadan sırf ortalamayı düşürmek için alım yapmak yaygın bir hatadır. Araç yalnızca kaç lot gerektiğini gösterir, yatırım tavsiyesi vermez.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Bizi tanımak için hakkımızda sayfasına bakabilirsin.