Amortisman Hesaplama
Normal yöntemle her yıl 15.000 ₺ gider yazılır. Bilgisayar 12.000 ₺ alt sınırını aştığı için tek seferde gider yazılamaz.
Sonuçta bir hata mı var? Bize bildir E-posta taslağına sayfa adresi, formdaki değerler ve çıkan sonuç eklenir; göndermeden önce düzenleyebilirsin.
Sıradaki adım
Amortisman nasıl ayrılır?
Amortisman, işletmede birden fazla yıl kullanılacak bir varlığın maliyetini tek seferde değil, kullanıldığı yıllara yayarak gider yazmaktır. Bilgisayar, mobilya, makine, taşıt ve bina bu kapsama girer. Faydalı ömrü sen belirlemezsin: Maliye, 333 Sıra No VUK Genel Tebliği ve sonraki tebliğlerle her varlık için bir ömür ilan eder; oran da bu ömürden çıkar.
İki yöntem de varlığın tamamını aynı sürede gider yazar; fark, giderin hangi yıllarda yoğunlaştığıdır. Azalan bakiyeler ilk yıllarda daha çok gider yazdırır, bu da vergiyi ileriye öteler. 100.000 ₺'lik, ömrü 4 yıl olan bir sunucu için iki yöntemin karşılaştırması:
| Yıl | Normal (%25) | Azalan bakiyeler (%50) |
|---|---|---|
| 1. yıl | 25.000,00 ₺ | 50.000,00 ₺ |
| 2. yıl | 25.000,00 ₺ | 25.000,00 ₺ |
| 3. yıl | 25.000,00 ₺ | 12.500,00 ₺ |
| 4. yıl | 25.000,00 ₺ | 12.500,00 ₺ |
Azalan bakiyelerde son yılın büyük olması bir hata değil: kanun, ömrün son yılında kalan değerin tamamının yok edilmesini ister. 4 yıllık ömürde oran %50 sınırına takıldığı için ilk iki yıl aynı oran işler.
Sık kullanılan faydalı ömürler
| Varlık | Ömür | Normal oran |
|---|---|---|
| Bina (beton, kârgir: büro, mağaza, konut) | 50 yıl | %2 |
| Fabrika binası (beton, kârgir) | 40 yıl | %2,5 |
| Büro mobilya ve demirbaşları | 5 yıl | %20 |
| Kişisel bilgisayar, dizüstü, sunucu | 4 yıl | %25 |
| Bilgisayar yazılımı | 3 yıl | %33,33 |
| Cep telefonu | 3 yıl | %33,33 |
| Televizyon | 5 yıl | %20 |
| Fotoğraf makinesi, kamera | 5 yıl | %20 |
| Klima | 15 yıl | %6,67 |
| Jeneratör | 10 yıl | %10 |
| Otomobil (binek) | 5 yıl | %20 |
| Kamyonet, hafif kamyon (6 tondan az) | 4 yıl | %25 |
| Ağır kamyon | 5 yıl | %20 |
| Otobüs, minibüs | 5 yıl | %20 |
| Motosiklet | 4 yıl | %25 |
| Tesis ve arazi düzenlemeleri | 15 yıl | %6,67 |
Binek otomobilde amortismanın bir kısmı gider yazılamayabilir: 2026 için belirlenen tutarı aşan bedelin amortismanı kanunen kabul edilmeyen giderdir. Bunun için binek araç gider kısıtlaması aracını kullan. Amortisman kârı düşürdüğü için sonucunu kurumlar vergisi ya da gelir vergisi hesabına taşıyabilirsin; alışta ödediğin KDV'yi ayırmak için KDV hesaplama işini görür.
Oranların nereden geldiğini, iki yöntemin farkını ve satışta kâr hesabını örneklerle amortisman nedir, nasıl ayrılır rehberinde anlattık.
Amortisman: örnek hesaplar
60.000 ₺ dizüstü bilgisayar, 4 yıl
Normal yöntemle her yıl 15.000 ₺ gider yazılır. Bilgisayar 12.000 ₺ alt sınırını aştığı için tek seferde gider yazılamaz.
1.500.000 ₺ iş makinesi, 5 yıl, azalan bakiyeler
Oran %40 olur; ilk yıl 600.000 ₺, ikinci yıl 360.000 ₺, son yıl kalan 194.400 ₺ gider yazılır. Toplam yine maliyet kadardır.
Amortisman hesabında sık yapılan hatalar
- Faydalı ömrü kendi tahminine göre belirlemek. Ömür GİB amortisman listesinden alınır.
- Maliyete indirilecek KDV'yi eklemek. Amortisman KDV hariç bedel üzerinden ayrılır.
- İşletme hesabı esasında azalan bakiyeler yöntemini seçmek. Bu yöntem yalnız bilanço esasında kullanılabilir.
- Arsa bedeline amortisman ayırmak. Bina alırken arsa payını ayırman gerekir.
Amortisman için bilmen gerekenler
- Alt sınırın altındaki demirbaşları doğrudan gider yazmak isteğe bağlıdır; vergi planına göre karar ver.
- Binek otomobilde ilk yıl kıst amortisman ve gider kısıtlamasını ayrıca hesapla.
- Amortisman planını demirbaş defterinde varlık bazında tut; satışta net değer kâr veya zararı belirler.
Amortisman hakkında sık sorulan sorular
Amortisman nasıl hesaplanır?
Normal yöntemde varlığın maliyet bedeli faydalı ömrüne bölünür ve her yıl aynı tutar gider yazılır. 100.000 ₺'ye alınan ve ömrü 4 yıl olan bir bilgisayar için yıllık amortisman 25.000 ₺, oran %25 olur. Faydalı ömrü sen seçmezsin; Maliye'nin 333 Sıra No VUK Genel Tebliği ile yayımladığı listeden alırsın.
Azalan bakiyeler yöntemi nedir, kimler kullanabilir?
Yalnızca bilanço esasına göre defter tutanlar seçebilir. Oran normal oranın iki katıdır ama %50'yi geçemez; her yıl kalan (net) değere uygulanır, son yıl kalan değerin tamamı gider yazılır. Aynı 100.000 ₺'lik 5 yıllık varlıkta ilk yıl 40.000 ₺, ikinci yıl 24.000 ₺ ayrılır. Yöntem bir kez seçilince o varlık için sonradan normal yönteme geçilebilir, normalden azalana geçilemez.
12.000 ₺ altındaki demirbaş amortismana tabi mi?
Hayır, isteğe bağlı. VUK md. 313'e göre tutarı her yıl ilan edilen sınırı aşmayan demirbaşlar doğrudan gider yazılabilir. Bu sınır 2026 için 12.000 ₺, 2025 için 9.900 ₺, 2024 için 6.900 ₺. Sınıra KDV dahil edilmez; birlikte kullanılan takım hâlindeki eşyada (bir bilgisayarın kasa, ekran, klavyesi gibi) toplam tutara bakılır.
Yıl ortasında alınan varlıkta ilk yıl amortisman kıstelyevm mi ayrılır?
Genel kuralda hayır. Ticari işletmelerde amortisman yıl esasına göre ayrılır; aralık ayında alınan makine için de o yılın tam amortismanı yazılır. İstisna binek otomobillerdir: VUK md. 320'ye göre binek otomobilde ilk yıl kıst (ay hesabıyla) amortisman ayrılır, kalan kısım son yıla eklenir. Binek aracın gider kısıtlamasını ayrıca hesaplaman gerekir.
Arsa ve arazi amortismana tabi mi?
Arsa ve arazi yıpranmadığı için amortisman ayrılmaz. Bina alırken ödediğin bedeli arsa payı ve bina olarak ayırmalısın; amortisman yalnız bina payı üzerinden, 50 yıllık ömürle (%2) hesaplanır. Arazi düzenlemesi, yol ve çevre duvarı gibi yapılar ise listede ayrı ömürlerle yer alır.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.