Şahıs Şirketi mi, Limited Şirket mi? Vergi Karşılaştırması
İşini resmîleştirirken ilk karar şu olur: şahıs işletmesi mi, limited şirket mi? Sık duyulan cevap "limited daha az vergi öder" der; ama bu, kârı nereye koyduğuna bağlıdır. Şahıs işletmesinin kazancı gelir vergisine (%15'ten %40'a artan dilimler), limited şirketin kazancı ise %25 kurumlar vergisine tabidir. Fark şurada: limited şirketteki para sana kâr payı olarak geçerken bir kez daha vergilenir. Aşağıda iki yapıyı 2026 oranlarıyla, aynı kâr üzerinden hesapladık.
- Kârın tamamını kendin için çekeceksen: tablodaki bütün kâr seviyelerinde şahıs işletmesinin vergisi limitedden düşük ya da eşit.
- Kârı şirkette bırakıp büyümeye harcayacaksan: limitedde yalnızca %25 kurumlar vergisi ödenir; bu, orta ve yüksek kazançta şahıs işletmesinin dilimlerinden düşüktür.
- Limited şirkette ortak, şirket borçlarından kural olarak sermaye taahhüdü kadar sorumludur; şahıs işletmesinde sahibi bütün malvarlığıyla sorumludur.
- Limited şirketin kuruluş ve muhasebe maliyeti daha yüksektir (en az 50.000 ₺ sermaye, bilanço esasında defter).
Aynı kârda kim ne kadar vergi öder?
Tablo, yıllık kârın tamamının ortağa aktarıldığı durumu gösterir. Şahıs işletmesinde kâr doğrudan ücret dışı gelir tarifesiyle vergilenir. Limitedde önce %25 kurumlar vergisi ödenir, kalan tutar kâr payı olarak dağıtılır; %15 stopaj kesilir, beyan sınırı aşılırsa kâr payının yarısı yıllık beyannameye girer ve stopaj mahsup edilir.
| Yıllık kâr | Şahıs: gelir vergisi | Limited: kurumlar vergisi | Limited: kâr payı vergisi | Limited toplam |
|---|---|---|---|---|
| 500.000 ₺ | 97.500 ₺ (%19,5) | 125.000 ₺ | 56.250 ₺ | 181.250 ₺ (%36,3) |
| 1.000.000 ₺ | 232.500 ₺ (%23,3) | 250.000 ₺ | 112.500 ₺ | 362.500 ₺ (%36,3) |
| 2.000.000 ₺ | 582.500 ₺ (%29,1) | 500.000 ₺ | 165.000 ₺ * | 665.000 ₺ (%33,3) |
| 5.000.000 ₺ | 1.632.500 ₺ (%32,7) | 1.250.000 ₺ | 538.750 ₺ * | 1.788.750 ₺ (%35,8) |
| 10.000.000 ₺ | 3.617.500 ₺ (%36,2) | 2.500.000 ₺ | 1.195.000 ₺ * | 3.695.000 ₺ (%37,0) |
| 20.000.000 ₺ | 7.617.500 ₺ (%38,1) | 5.000.000 ₺ | 2.617.500 ₺ * | 7.617.500 ₺ (%38,1) |
* Kâr payının vergiye tabi yarısı beyan sınırını aştığı için yıllık beyannameyle vergilendirilmiş, kesilen stopaj mahsup edilmiştir. Hesaplar sitedeki gelir vergisi, kurumlar vergisi ve kâr payı motorlarıyla yapılmıştır; Bağ-Kur primi, muhasebe giderleri ve ortağa ödenebilecek ücret dahil değildir.
Sonuç ilk bakışta şaşırtıcı: kâr ortağa aktarıldığında limited şirketin toplam yükü şahıs işletmesininkinden düşük değil. İki yük ancak 20.000.000 ₺ civarında eşitlenir. Çünkü kâr payının yarısı istisna olsa da kurumlar vergisi baştan alınmıştır. Limitedin vergi avantajı, parayı şirkette tuttuğun sürece geçerlidir: 1.000.000 ₺ kârın tamamı şirkette kalırsa ödenen vergi 250.000 ₺ (%25,0) olur; aynı kâr şahıs işletmesinde 232.500 ₺ (%23,3) vergi doğurur. Kârın bir kısmı yatırıma ya da işletme sermayesine dönüşecekse limited bu kısım için avantaj sağlar.
Vergi dışındaki farklar
| Konu | Şahıs işletmesi | Limited şirket |
|---|---|---|
| Sorumluluk | Sahibi işletme borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur. | Ortak kural olarak sermaye taahhüdü kadar sorumludur; ödenmeyen vergi ve SGK borçlarında sermaye payı oranında sorumluluk doğabilir. |
| Kuruluş | Vergi dairesine işe başlama bildirimi ve oda kaydıyla hızlı kurulur. | Ticaret siciline tescil, esas sözleşme ve en az 50.000 ₺ esas sermaye gerekir. |
| Defter | Hasılat sınırlarının altında işletme hesabı esasında tutulabilir. | Her zaman bilanço esasında defter tutulur; maliyet daha yüksektir. |
| Vergi | Gelir vergisi, %15–%40 artan oranlı. | %25 kurumlar vergisi (%10 asgari kurumlar vergisi kuralıyla) ve dağıtılan kârda kâr payı vergisi. |
| Paranın kullanımı | Kasadaki para doğrudan sahibinindir. | Şirket parası ortağın parası değildir; ortağa borç vermek ya da kâr payı dışında para çekmek vergisel sonuç doğurur. |
| Ortak almak, devretmek | Zordur; işletme kişiye bağlıdır. | Pay devriyle ortak alınabilir ya da şirket devredilebilir. |
Hangisini seçmelisin?
- Kârın ne kadarını çekeceksin?
Kazancın çoğunu geçimin için çekeceksen şahıs işletmesi vergide genellikle daha avantajlıdır. Kârı işe yatıracaksan limitedin %25 oranı öne çıkar.
- Ne kadar risk taşıyorsun?
Büyük sözleşmeler, yüksek borçlanma ya da çalışan sayısı arttıkça sorumluluğu sınırlamak önem kazanır; bu limitedin en güçlü yanıdır.
- Ortak ya da yatırımcı olacak mı?
Ortak almayı, yatırım çekmeyi ya da işi ileride devretmeyi düşünüyorsan limited şirket yapısı bunu kolaylaştırır.
- Sabit maliyeti taşıyabilir misin?
Limitedde bilanço esası defter, sermaye ve tescil işlemleri sabit gider yaratır. Kazanç küçükken bu gider vergi avantajını yiyebilir.
Kendi rakamlarınla hesaplamak için şahıs işletmesinde gelir vergisi hesaplama, limitedde kurumlar vergisi hesaplama ve ortağa dağıtılacak kâr için temettü vergisi hesaplama araçlarını kullanabilirsin. Demirbaş ve araç alımlarının kâra etkisi için amortisman hesaplama, şirkette kullanılan varlıkların gider payı için amortisman rehberine, ortak olarak aldığın kâr payının beyanı için temettü beyanı rehberine, şirket aracının gider sınırları için binek araç gider kısıtlaması aracına bakabilirsin.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Teşvikler, istisnalar, faaliyet alanı ve ortak sayısı sonucu değiştirebilir; şirket kurmadan önce bir mali müşavirle kendi rakamlarınla hesap yap.
Sık sorulan sorular
Şahıs şirketi mi limited şirket mi daha az vergi öder?
Kârın tamamını kendin için çekeceksen çoğu kazanç seviyesinde şahıs işletmesi daha az vergi öder. Örneğin yıllık 1.000.000 ₺ kârda şahıs işletmesinin gelir vergisi 232.500 ₺, limited şirketin kurumlar vergisi ve kâr payı vergisi toplamı ise 362.500 ₺ olur. Limited şirket, kâr şirkette bırakılıp yatırıma dönüştürüldüğünde avantajlıdır; o zaman yalnızca %25 kurumlar vergisi ödenir.
Limited şirket kurmak için ne kadar sermaye gerekir?
Türk Ticaret Kanunu'na göre limited şirketin esas sermayesi en az 50.000 ₺ olmalıdır. Sermayenin tamamının kuruluşta ödenmesi zorunlu değildir; ortaklar taahhüt ettikleri tutarı kuruluştan sonra yirmi dört ay içinde ödeyebilir.
Şahıs şirketinden limited şirkete geçilebilir mi?
Evet. İşler büyüdüğünde şahıs işletmesi, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'ndaki devir ve tür değiştirme hükümleriyle sermaye şirketine dönüştürülebilir. Geçişin vergi sonuçları işletmenin durumuna göre değiştiği için mali müşavirle birlikte planlanmalıdır.
Limited şirket ortağı Bağ-Kur primi öder mi?
Evet. Limited şirket ortakları da şahıs işletmesi sahipleri gibi 5510 sayılı Kanun'un 4/b bendine göre (Bağ-Kur) sigortalıdır ve prim öder. Bu yüzden prim yükü iki şirket türü arasında genellikle belirleyici bir fark yaratmaz.
Limited şirkette kâr ortağa nasıl aktarılır?
Kurumlar vergisi ödendikten sonra kalan kâr, ortaklar kurulu kararıyla kâr payı olarak dağıtılır. Dağıtımda %15 stopaj kesilir. Kâr payının yarısı gelir vergisinden istisnadır; kalan yarı, diğer beyana tabi gelirlerle birlikte 400.000 ₺ aşarsa yıllık beyannameyle beyan edilir ve kesilen stopaj hesaplanan vergiden düşülür.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.