İkinci El Araç Alıyorum: Noter, Borç Sorgulama ve Masraflar
Gökhan ilk otomobilini alacak. İlanlarda beğendiği 2020 model, 1.4 litre benzinli bir araç 800.000 ₺'ye satılıyor; satıcı aracın sahibi olan bir birey. Gökhan'ın 500.000 ₺'si hazır, kalanını taşıt kredisiyle karşılayacak. İkinci el araç alırken en büyük risk, sonradan ortaya çıkan borçlar, kısıtlar ve gizli hasarlardır. Bu yazı, ilandan noterdeki imzaya kadar yapılacakları sırasıyla anlatıyor.
- Satış yeri: noter (ya da yetkili yerler). Noter dışında yapılan satış geçersiz.
- Noter masrafı: 800.000 ₺ bedelde yaklaşık 3.978,45 ₺.
- Borç ve kısıt: MTV, trafik cezası borcu ya da satışı kısıtlayan kayıt varken devir yapılamaz.
- Sonrası: MTV mükellefiyeti devir tarihinde sana geçer; noter bir ay geçerli geçici belge verir.
1. Satın almadan önce sorgula
- Borç ve kısıt: devirde noter, araçtan doğan MTV, gecikme faizi ve zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu ile satışı kısıtlayan bir kayıt (rehin, haciz, tedbir) olup olmadığını kontrol eder. Bunlar varken satış yapılamaz (KTK md. 20/d). Pazarlığa başlamadan satıcıdan bu borçların güncel durumunu iste.
- Hasar geçmişi: e-Devlet'te aracın hasar kaydını sorgulayabilir, satıcıdan hasar kayıtlarını ve servis geçmişini isteyebilirsin.
- Ekspertiz: bağımsız bir ekspertiz raporu boya, değişen parça, şasi ve motor durumunu ortaya koyar; masrafı fiyata göre küçüktür.
- Ruhsat ve şasi: ruhsattaki şasi ve motor numarasının araçla aynı olduğunu, satıcının ruhsat sahibi ya da noterden yetkili olduğunu kontrol et.
2. Noterde satış ve masraflar
Tescilli araçların satışı ve devri noterler tarafından, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi ya da trafik tescil kayıtları esas alınarak yapılır; noterde yapılmayan satışlar geçersizdir (KTK md. 20/d). Noter satışı, siciline işlenmek üzere trafik tescil kuruluşuna ve vergi dairesine bildirir; bu bildirimle alıcı adına tescil gerçekleşmiş sayılır. Noter yeni malik adına bir ay geçerli geçici belge düzenler.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Noter harcı | 1.600,00 ₺ |
| Noter ücreti | 480,00 ₺ |
| Yazı ücreti | 242,04 ₺ |
| KDV (%20) | 144,41 ₺ |
| Damga vergisi | 1.512,00 ₺ |
| Toplam | 3.978,45 ₺ |
Masrafın kim tarafından ödeneceği taraflar arasında kararlaştırılır. Kendi satış bedelinle hesaplamak için noter ücreti hesaplama aracını kullan; tüm noter ücretlerini noter ücretleri tablosunda bulabilirsin.
3. Ödemeyi güvenli yap
Yüksek tutarlı ödemelerde nakit yerine banka transferi tercih edilir; açıklama kısmına aracın plakasını ve satış tarihini yazmak, ödemenin neye ait olduğunu belgelemeyi kolaylaştırır. İlanlarda kapora ya da "önce para gönderin" taleplerine karşı dikkatli ol; dolandırıcılık yöntemleri ve korunma yolları IBAN dolandırıcılığından nasıl korunurum yazısında. Alıcının IBAN'ını kontrol etmek için IBAN doğrulama aracını kullanabilirsin.
4. Kredi, sigorta ve vergi
- Taşıt kredisi: Gökhan 300.000 ₺'yi 24 ay vade ve aylık %3,2 faizle çekerse, faize eklenen %15 KKDF ve %15 BSMV ile taksiti 20.000 ₺ olur. Hesap için taşıt kredisi hesaplama aracını kullan.
- Zorunlu trafik sigortası: araç işletenlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur (KTK md. 91). Aracı teslim almadan önce sigortanın durumunu kontrol et.
- MTV: satış tarihinden itibaren MTV mükellefi sen olursun. 2026 tarifesine göre 2020 model 1.400 cm³ benzinli otomobilin yıllık MTV'si 5.220 ₺; MTV hesaplama aracında kendi aracını gör.
- Yakıt: aylık yakıt giderini yakıt maliyeti hesaplama aracıyla tahmin et.
5. Araç almadan önce son kontroller
- Ruhsat, kimlik ve şasi-motor numaralarını eşleştir.
- Hasar kaydını, servis geçmişini ve ekspertiz raporunu incele.
- MTV, trafik cezası borcu ve rehin-haciz gibi kısıtların olmadığından emin ol.
- Satışı noterde yap; geçici belgeni ve satış sözleşmeni sakla.
- Zorunlu trafik sigortasını ve kaskoyu teslimden önce ayarla.
Sıfır araç ve vergileri için Araç Alırken Ödenen Vergiler yazısına, elektrikli araç düşünüyorsan Elektrikli Araç Almayı Düşünüyorum yazısına bak.
Sık sorulan sorular
İkinci el araç satışı noterde ne kadar tutar?
Noterdeki araç satış masrafı noter harcı, noter ücreti, yazı ücreti, KDV ve damga vergisinden oluşur. 800.000 ₺ bedelli bir satışta toplam masraf yaklaşık 3.978,45 ₺ olur. Masrafı kimin ödeyeceği taraflar arasında kararlaştırılır; pazarlık sırasında bunu da netleştir.
MTV borcu olan araç satılabilir mi?
Hayır. Karayolları Trafik Kanunu md. 20/d'ye göre tescilli araçların satışı ve devri, araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi ve zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve araç üzerinde satışı kısıtlayan bir kayıt olmaması hâlinde yapılır. Noter devirden önce bu borçları sorgular.
Araç noterde satılmazsa ne olur?
Tescilli araçların her çeşit satış ve devri noterler tarafından (ya da kanunla yetkilendirilmiş yerlerde) yapılır; noterde yapılmayan satış ve devirler geçersizdir (KTK md. 20/d). Elden yapılan bir satışta araç hukuken satıcının üzerinde kalır; vergi ve trafik cezaları da ona yazılmaya devam eder.
Aracı aldıktan sonra MTV'yi kim öder?
Satış ve devir tarihi itibarıyla eski malikin MTV mükellefiyeti sona erer, yeni malikin mükellefiyeti başlar (KTK md. 20/d). MTV yılda iki taksitte, Ocak ve Temmuz'da ödenir. 2026 tarifesine göre 2020 model, 1.400 cm³ benzinli bir otomobilin yıllık MTV'si 5.220 ₺'dir.
Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (güncel metin: md. 36, 47, 48, 51, 73, 78, 115)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md. 20 (satış ve devirler, noterlerin sorumluluğu) ve md. 91 (zorunlu mali sorumluluk sigortası)
- 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu md. 5
- 492 sayılı Harçlar Kanunu (2) sayılı tarife (noter harçları) ve Noterlik Ücret Tarifesi
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.