Kredi Çekmeden Önce Bilmen Gerekenler
Kredi tekliflerinde en çok göze çarpan rakam aylık taksittir; oysa asıl önemli rakam toplam geri ödemedir. Bu yazıda kredi çekmeden önce bakman gereken beş noktayı ve vadenin toplam maliyete etkisini örnek hesaplarla anlatıyoruz. Kendi rakamlarınla denemek için kredi taksit hesaplama aracını kullanabilirsin. Kredi türüne göre resmî vergi oranlarıyla hesap yapmak için ihtiyaç kredisi, konut kredisi ve taşıt kredisi hesaplama araçlarına bak.
1. Taksit değil, toplam geri ödemeye bak
Teklif formlarında geçen akdi faiz, KKDF, BSMV, YMO ve tahsis ücreti gibi terimlerin anlamı için terimler sözlüğüne bakabilirsin. Aşağıdaki tablo, aylık %3 faizle 100.000 ₺ kredinin farklı vadelerdeki maliyetini gösteriyor (rakamlar örnektir; gerçek faiz bankaya göre değişir).
| Vade | Aylık taksit | Toplam faiz | Toplam geri ödeme |
|---|---|---|---|
| 12 ay | 10.046,21 ₺ | 20.554,50 ₺ | 120.554,50 ₺ |
| 24 ay | 5.904,74 ₺ | 41.713,82 ₺ | 141.713,82 ₺ |
| 36 ay | 4.580,38 ₺ | 64.893,61 ₺ | 164.893,61 ₺ |
Vade 12 aydan 36 aya çıkınca taksit 10.046,21 ₺'den 4.580,38 ₺'ye düşüyor, ama toplam faiz 20.554,50 ₺'den 64.893,61 ₺'ye çıkıyor.
2. Vergi ve masrafları unutma
İhtiyaç ve taşıt gibi tüketici kredilerinde faiz tutarına %15 KKDF ve %15 BSMV eklenir; toplam vergi yükü faizin %30'udur (BSMV oranı 7 Temmuz 2023'ten beri %15'tir; "%5" yazan kaynaklar eskidir). Örneğin yukarıdaki 24 aylık krediyi bu vergilerle hesaplarsak aylık taksit 5.904,74 ₺'den 6.491,71 ₺'ye, toplam geri ödeme 141.713,82 ₺'den 155.800,87 ₺'ye çıkar. Konut kredisinde KKDF uygulanmaz; BSMV ise yalnızca kredi tarihinde adına kayıtlı konut ya da konut hissesi olmayanlar için istisnadır.
Vergilere ek olarak tahsis (dosya) ücreti en fazla kredi tutarının binde beşi olabilir; sigorta ve ekspertiz gibi kalemler ayrıca doğabilir. Bütün bunları tek oranda toplayan yıllık maliyet oranına ve dosya masrafı sınırına bak.
3. Ne kadar taksit ödeyebileceğine önce sen karar ver
Önce bütçeni çıkar: aylık net gelirin, sabit giderlerin ve diğer borçların. Sonra ödeyebileceğin aylık taksiti belirle. Bu taksitle ne kadar kredi çekebileceğini aylık taksitten kredi tutarı hesaplama aracı gösterir. Net gelirini bilmiyorsan brütten nete maaş hesaplama ile bulabilirsin.
4. Sabit mi değişken mi faiz?
Sabit faizde oran vade boyunca değişmez, taksitler öngörülebilirdir. Değişken faizde oran piyasaya göre değişir; taksit zamanla artabilir ya da azalabilir. Değişken faizli bir krediyi karşılaştırırken en kötü senaryoda taksitinin ne olacağını da hesapla.
5. Alternatiflerle karşılaştır
Kredi kartı borcu, kredinin çoğu zaman çok üstünde bir maliyetle çalışabilir. Kartında biriken borcun kaç ayda biteceğini kredi kartı borcu kaç ayda biter aracıyla hesapla; borcu daha düşük faizli bir krediyle kapatmak bazen mantıklı olabilir. Konut için kredi çekiyorsan tapu harcı gibi ek masrafları da bütçene kat.
Kartta faizin nasıl işlediğini kredi kartı faiz hesaplama, asgari ödemeyi kredi kartı asgari ödeme hesaplama, krediyi vadesinden önce kapatmanın maliyetini kredi erken kapatma hesaplama araçlarıyla görebilirsin. Erken kapatmanın ne zaman mantıklı olduğunu kredi erken kapatma rehberinde örneklerle anlattık.
Elinde iki banka teklifi varsa taksiti, toplam geri ödemeyi ve yıllık maliyet oranını kredi karşılaştırma aracıyla yan yana görebilirsin. Faizin zamanla nasıl büyüdüğünü anlamak için bileşik faiz ve 72 kuralı yazımıza da bakabilirsin.
Kredi teklifinde karşılaştırılacaklar
- Toplam geri ödeme ve toplam faiz tutarı
- Yıllık maliyet oranı ve vergi, fon, masraflar
- Sabit mi değişken mi faiz
- Erken kapatma koşulları (tüketici kredisinde tazminat yok; konutta yalnızca sabit faizde ve sözleşmede varsa)
- Aylık taksidin bütçendeki payı
Bu yazı genel bilgi verir, finansal danışmanlık değildir. Bağlayıcı tutarlar için bankanın sunduğu ön bilgi formunu esas al.
Sık sorulan sorular
Kredi çekerken sadece aylık taksite bakmak yeterli mi?
Hayır. Taksit düşük olabilir ama vade uzadıkça toplam faiz artar. Karşılaştırma yaparken toplam geri ödeme tutarına ve yıllık maliyet oranına da bak.
Vadeyi uzatmak mantıklı mı?
Vade uzadıkça aylık taksit düşer ama toplam faiz artar. Bütçen için aylık yükü azaltman gerekiyorsa uzun vade makul olabilir; yalnızca düşük taksit için seçmek pahalıya mal olur.
Aylık faiz oranı ile yıllık maliyet oranı aynı şey mi?
Hayır. Aylık faiz oranı yalnızca faizi gösterir. Yıllık maliyet oranı ise faize ek olarak vergi, fon, dosya masrafı gibi giderleri de içerir. Teklifleri karşılaştırırken yıllık maliyet oranına bakmak daha doğrudur.
Taksit gelirimin ne kadarı olmalı?
Genel bir kural olarak tüm borç taksitlerinin toplamının aylık net gelirinin belirli bir kısmını aşmaması önerilir; uygun oran kişisel durumuna göre değişir. Önce ne kadar taksit ödeyebileceğini belirleyip buna göre kredi tutarını bulmak güvenlidir.
Kredi erken kapatılırsa ne olur?
İhtiyaç ve taşıt gibi tüketici kredilerinde erken ödeme tazminatı ya da komisyonu alınamaz; banka erken ödenen tutara göre faiz ve diğer maliyetlerde indirim yapmak zorundadır (6502 sayılı Kanun md. 27). Konut kredisinde ise yalnızca faiz sabitse ve sözleşmede yazıyorsa, kalan vade 36 ayı aşmıyorsa en fazla %1, aşıyorsa en fazla %2 tazminat istenebilir; değişken faizde hiç alınamaz (md. 37). Ayrıntılı hesap için kredi erken kapatma hesaplama aracına bak.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.