Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama 2026
Sonuçta bir hata mı var? Bize bildir E-posta taslağına sayfa adresi, formdaki değerler ve çıkan sonuç eklenir; göndermeden önce düzenleyebilirsin.
Sıradaki adım
Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır?
Avukat, mali müşavir, mimar, mühendis, doktor, psikolog, çevirmen ya da yazılımcı gibi serbest meslek erbabı, verdiği hizmet için serbest meslek makbuzu (çoğunlukla e-SMM) düzenler. Makbuzda dört kalem bulunur: brüt ücret, hizmeti alan şirket ya da kurumsa kesilen %20 gelir vergisi stopajı, kalan net ücret ve brüt ücret üzerinden hesaplanan KDV. Stopaj vergi dairesine müşteri tarafından ödenir; KDV ise makbuzu düzenleyen tarafından beyan edilir.
Örnek: 20.000 ₺ brüt ücretli bir hizmet şirkete verildi. Stopaj 20.000 × %20 = 4.000,00 ₺, net ücret 16.000,00 ₺, KDV 20.000 × %20 = 4.000,00 ₺. Şirket sana 16.000,00 ₺ + 4.000,00 ₺ = 20.000,00 ₺ öder ve 4.000,00 ₺ stopajı vergi dairesine yatırır. Aynı hizmet bir gerçek kişiye verilseydi stopaj olmazdı ve müşteri 24.000,00 ₺ öderdi. Bireysel bir müşteriden KDV dahil 24.000 ₺ tahsil ettiysen brüt ücret 24.000 ÷ 1,20 = 20.000,00 ₺, KDV 4.000,00 ₺'dir.
Brüt ücrete göre makbuz tutarları (%20 KDV)
| Brüt ücret | Stopaj | Net ücret | KDV | Şirketten tahsilat | Kişiden tahsilat |
|---|---|---|---|---|---|
| 10.000,00 ₺ | 2.000,00 ₺ | 8.000,00 ₺ | 2.000,00 ₺ | 10.000,00 ₺ | 12.000,00 ₺ |
| 25.000,00 ₺ | 5.000,00 ₺ | 20.000,00 ₺ | 5.000,00 ₺ | 25.000,00 ₺ | 30.000,00 ₺ |
| 50.000,00 ₺ | 10.000,00 ₺ | 40.000,00 ₺ | 10.000,00 ₺ | 50.000,00 ₺ | 60.000,00 ₺ |
| 100.000,00 ₺ | 20.000,00 ₺ | 80.000,00 ₺ | 20.000,00 ₺ | 100.000,00 ₺ | 120.000,00 ₺ |
"Şirketten tahsilat" stopaj düşülmüş net ücret ile KDV toplamıdır; "kişiden tahsilat" stopajsız makbuzda brüt ücret ile KDV toplamıdır.
Stopaj ne zaman kesilir, ne zaman kesilmez?
- Kesilir: hizmeti alan; şirket, kamu kurumu, dernek, vakıf, ticari ya da mesleki kazancını bilanço veya işletme esasına göre tespit eden kişi gibi vergi kesintisi yapmakla yükümlü olanlardan biriyse (GVK md. 94).
- Kesilmez: hizmeti alan, vergi kesintisi yükümlülüğü olmayan bir gerçek kişiyse (bireysel müşteri). Bu durumda brüt ücret ve KDV birlikte tahsil edilir.
- Kesilen stopaj, yıllık gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Yıllık verginin nasıl hesaplandığını gelir vergisi hesaplama aracında görebilirsin.
KDV'yi ayrıca hesaplamak için KDV hesaplama, tevkifatlı işlemler için KDV tevkifatı hesaplama aracını kullanabilirsin. Avukatlık hizmetinde asgari ücret için avukatlık ücreti hesaplama, sözleşmelerdeki vergi için damga vergisi hesaplama aracına bak. Güncel dilimler gelir vergisi dilimleri sayfasında.
Serbest meslek makbuzu: örnek hesaplar
Şirkete 35.000 ₺ brüt danışmanlık
Stopaj 7.000,00 ₺, net ücret 28.000,00 ₺, KDV 7.000,00 ₺. Şirket sana 35.000,00 ₺ öder ve stopajı vergi dairesine yatırır; toplam maliyeti 42.000,00 ₺ olur.
Eline 35.000 ₺ net geçmesi için
Makbuza 43.750,00 ₺ brüt ücret yazılmalıdır; 8.750,00 ₺ stopaj kesilir ve 8.750,00 ₺ KDV eklenir.
Bireysel müşteriden KDV dahil 18.000 ₺
Stopaj olmadığı için brüt ücret 18.000 ÷ 1,20 = 15.000,00 ₺, KDV 3.000,00 ₺ olur.
Serbest meslek makbuzu hesabında sık yapılan hatalar
- Bireysel müşteriye kesilen makbuzda da stopaj kesmek. Vergi kesintisi yükümlüsü olmayan gerçek kişilere kesilen makbuzda stopaj yoktur.
- KDV'yi net ücret üzerinden hesaplamak. KDV, stopaj düşülmeden önceki brüt ücret üzerinden hesaplanır.
- Kesilen stopajı unutmak. Stopaj yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir; makbuzları saklamak gerekir.
Serbest meslek makbuzu için bilmen gerekenler
- Teklif verirken brüt mü net mi konuştuğunu netleştir; şirketlerle net ücret konuşuluyorsa makbuza yazılacak brüt tutar yüzde 25 daha yüksektir.
- e-SMM düzenlemen gerekiyorsa makbuzu hizmet bedelinin tahsil edildiği tarihte düzenle.
Serbest meslek makbuzu hakkında sık sorulan sorular
Serbest meslek makbuzunda stopaj oranı kaç?
Serbest meslek kazancında gelir vergisi stopajı (tevkifat) oranı brüt ücretin %20'sidir (Gelir Vergisi Kanunu md. 94/2-b). Stopajı, hizmeti alan ve vergi kesintisi yapmakla yükümlü olan şirket, kurum ya da işletme keser ve muhtasar beyannameyle vergi dairesine öder. 20.000 ₺ brüt ücrette stopaj 4.000,00 ₺, eline geçen net ücret 16.000,00 ₺'dir.
Brüt ücret nasıl hesaplanır?
Net ücretten brüte geçmek için net tutar (1 − stopaj oranı) ile bölünür: brüt = net ÷ 0,80. Eline 20.000 ₺ geçmesini istiyorsan makbuza 25.000,00 ₺ brüt ücret yazılmalıdır; 5.000,00 ₺ stopaj kesilir ve 5.000,00 ₺ KDV eklenir.
Gerçek kişiye kesilen makbuzda stopaj olur mu?
Hayır. Vergi kesintisi yapma yükümlülüğü olmayan bir gerçek kişiye (örneğin bireysel müvekkil, danışan ya da hasta) kesilen makbuzda stopaj yapılmaz; brüt ücret ile KDV birlikte tahsil edilir. 20.000 ₺ brüt ücret için müşteri 24.000,00 ₺ öder. Bu durumda gelir vergisini yıllık beyannamede kendin hesaplayıp ödersin.
Serbest meslek makbuzunda KDV oranı kaç?
Serbest meslek hizmetlerinde genel KDV oranı %20'dir. Bazı hizmetlerde indirimli oran ya da istisna uygulanabilir; hizmetinin hangi orana tabi olduğunu KDV mevzuatından ya da mali müşavirinden kontrol et. Hesaplayıcıda %20, %10, %1 ya da KDV'siz seçebilirsin. Belirli alıcılara yapılan hizmetlerde KDV tevkifatı gerekebilir; bu durumda KDV'nin bir kısmını alıcı öder.
Müşteri bana ne kadar ödeme yapar?
Stopajlı makbuzda müşteri sana brüt ücretten stopajı düşüp KDV'yi ekleyerek ödeme yapar: net ücret + KDV. %20 stopaj ve %20 KDV oranlarında bu tutar brüt ücrete eşit çıkar: 20.000 ₺ brütte müşteri sana 20.000,00 ₺ öder, ayrıca 4.000,00 ₺ stopajı vergi dairesine yatırır; toplam maliyeti 24.000,00 ₺ olur.
Kesilen stopaj geri alınır mı?
Kesilen stopaj, yıl sonunda vereceğin yıllık gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsup sonrası fazla kalan tutar, şartlar sağlanırsa iade edilir. Serbest meslek kazancı yıllık beyanla vergilendirilir; kazancın gelir vergisi dilimlerine göre vergilendirildiğini unutma.
Serbest meslek makbuzu elektronik mi düzenlenmeli?
Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemeleriyle serbest meslek erbabının büyük çoğunluğu makbuzu elektronik ortamda, e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) olarak düzenler. Makbuzda brüt ücret, stopaj, net ücret, KDV ve tahsil edilen tutar ayrı ayrı gösterilir. Hesaplayıcının sonucundaki satırlar makbuzdaki alanlarla aynı sıradadır.
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Bizi tanımak için hakkımızda sayfasına bakabilirsin.