Ayıplı Ürün Aldım: İade, Değişim ve Tamir Haklarım Adım Adım
Murat, 3 Mart 2026'da bir beyaz eşya mağazasından 42.000 ₺'ye buzdolabı aldı. Altı ay sorunsuz çalıştı; 14 Eylül sabahı dolap soğutmayı tamamen kesti. Murat aynı gün yetkili servisi aradı, teknisyen kompresörün değişmesi gerektiğini söyleyip parçayı sipariş etti. Haftalar geçti, parça gelmedi; Murat bu arada bir soğutma çantasıyla idare etti. "Parayı geri alabilir miyim? Ne kadar beklemek zorundayım? Nereye şikâyet edeceğim?" Bu yazıda Murat'ın haklarını ve tarihlerini adım adım çıkarıyoruz.
- 4 hak: Bedel iadesi, ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım ya da ayıpsız misliyle değişim; seçim senin (6502 md. 11).
- 6 ay: Teslimden sonraki 6 ayda çıkan ayıp teslimde var sayılır; aksini satıcı ispatlar.
- 2 yıl: Haklarını teslimden itibaren 2 yıl içinde kullanırsın (konutta 5 yıl).
- Tamir: Beyaz eşyada en çok 20 iş günü; aşılırsa iade ya da değişim isteyebilirsin.
1. Murat'ın tarihleri
| Süre | Son gün | Murat için anlamı |
|---|---|---|
| Ayıbın teslimde var sayılması (6 ay) | 3 Eylül 2026 | Arıza 14 Eylül'de çıktı; 11 gün geçmiş. Ayıbın baştan var olduğunu servis raporu gösterebilir. |
| Azami tamir süresi (20 iş günü) | 7 Ekim 2026 Çarşamba | Bu tarihe kadar tamir bitmezse diğer haklarına geçebilir. |
| Yedek ürün verilmesi (10 iş günü) | 25.09.2026 | Arıza 10 iş gününde giderilmezse üretici benzer bir buzdolabı vermek zorunda. |
| Garanti süresi (en az 2 yıl) | 3 Mart 2028 | Bu tarihe kadar tamir ve parça ücretsiz. |
| Ayıplı maldan sorumluluk (2 yıl) | 3 Mart 2028 | Satıcıya karşı bütün haklarını bu tarihe kadar kullanabilir. |
Tamir süresinde iş günü; pazar ve resmî tatiller dışındaki günlerdir, cumartesi sayılır (iş günlerini iş günü hesaplama aracıyla da sayabilirsin). Süre, arızanın servise ya da satıcıya bildirildiği gün başlar; bu yüzden arızayı telefonla bildirdiysen kayıt numarasını, e-postayla bildirdiysen gönderdiğin iletiyi sakla. Kendi tarihlerini ayıplı mal ve cayma süresi hesaplama aracıyla bulabilirsin.
2. 6 ay geçtiyse ne değişir?
Teslimden sonraki ilk 6 ayda ortaya çıkan ayıpta kanun tüketiciyi korur: Ayıbın teslim anında var olduğu kabul edilir ve aksini satıcı ispatlamak zorundadır (6502 md. 10). Murat'ın arızası 6 ay dolduktan 11 gün sonra çıktı. Bu, haklarını kaybettiği anlamına gelmez; yalnızca bir uyuşmazlıkta ayıbın üretimden kaynaklandığını göstermesi gerekebilir. Servisin yazdığı "kompresör arızası, kullanıcı hatası tespit edilmedi" gibi bir rapor bu ispatı kolaylaştırır. Ürün zaten garanti süresinde olduğu için onarım her durumda ücretsizdir.
3. Tamir süresi aşılınca: iade, indirim ya da değişim
Parça 7 Ekim 2026'ya kadar gelmez ve buzdolabı onarılamazsa Murat onarım hakkından vazgeçip diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Garanti süresinde tamir süresi aşıldığında, ürün tekrar arızalandığında ya da tamirinin mümkün olmadığı anlaşıldığında satıcı bu talebi reddedemez (6502 md. 56). Murat'ın seçenekleri:
- Sözleşmeden dönme: Buzdolabını geri verir, ödediği 42.000 ₺'nin tamamı derhâl iade edilir.
- Ayıpsız misliyle değişim: Aynı modelin sağlamını ister.
- Ayıp oranında indirim: Dolabı tutar, değer kaybı kadar indirim ister; ağır bir arızada genellikle tercih edilmez.
Talebini satıcıya yazılı bildirmek, ispat için en önemli adımdır: e-posta, satıcının müşteri hizmetleri kaydı ya da noter ihtarnamesi kullanılabilir. Mektupta ürünü, faturayı, arızanın bildirildiği tarihi, aşılan tamir süresini ve seçtiğin hakkı açıkça yaz. Bunların yanında uğradığın zararın tazminini de isteyebilirsin (6502 md. 11/6); örneğin bozulan yiyeceklerin bedelini belgelerle göstermek gerekir.
4. Satıcı kabul etmezse: hakem heyeti
Uyuşmazlığın değeri 42.000 ₺; 2026 sınırı olan 186.000 ₺'nin altında kaldığı için Murat'ın gideceği yer tüketici hakem heyeti. Başvuru ücretsizdir ve e-Devlet'teki Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) üzerinden, elden ya da posta yoluyla; Murat'ın yerleşim yerindeki ya da buzdolabını aldığı yerdeki heyete yapılır. Başvuruya fatura, garanti belgesi, servis fişleri ve satıcıyla yazışmalar eklenir. Heyetin kararı tarafları bağlar; karara karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.
Tutar sınırın üzerinde olsaydı önce arabulucuya, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesine gidilecekti. Tüketicinin açtığı davalar harçtan muaftır (6502 md. 73); arabuluculukta anlaşma olmazsa tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (md. 73/A). Arabuluculuk ücretinin nasıl hesaplandığını arabuluculuk ücreti hesaplama aracında görebilirsin. Kendi tutarın için tüketici hakem heyeti sınırı aracına bak; mahkeme yolu için zorunlu arabuluculuk rehberi yol gösterir.
5. Buzdolabı internetten alınsaydı
Murat aynı dolabı bir internet sitesinden alsaydı, ayıp olmasa bile teslimden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilirdi; bu süre 17 Mart 2026'da dolardı. Süre kargonun satıcıdan çıktığı gün değil, ürünün teslim alındığı gün başlar. Cayma bildirimini satıcının sitesindeki formla ya da e-postayla göndermek yeterlidir. Ayıp çıktığında ise mağazadan alınan üründeki bütün haklar aynen geçerlidir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tutarın büyük ya da durumun karmaşık olduğu uyuşmazlıklarda bir avukata ya da il ticaret müdürlüğüne danışmak doğru olur. Satıcının önerdiği indirimli tutarı değerlendirirken indirim hesaplama aracı işine yarar.
Sık sorulan sorular
Ayıplı ürünü değiştirmek için fatura şart mı?
Satın aldığını ispat etmen gerekir. Fatura en güçlü belgedir; fatura yoksa fiş, banka ya da kredi kartı ekstresi, sipariş kaydı veya garanti belgesi de satın alma tarihini ve satıcıyı gösterebilir. Belgeleri ürünün ilk günlerinde fotoğraflayıp saklamak işini kolaylaştırır.
Satıcı "üreticiye başvur" diyorsa ne yapmalıyım?
Ayıplı maldan önce satıcı sorumludur; seçimlik haklarını doğrudan satıcıya karşı kullanabilirsin (6502 md. 11). Ücretsiz onarım ve değişim hakları için satıcı, üretici ve ithalatçı birlikte (müteselsilen) sorumludur; yani istediğine başvurabilirsin. Satıcının seni yalnızca servise ya da üreticiye yönlendirmesi, sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Kullanılmış ürünü iade edebilir miyim?
Ayıplı mal için evet: Ayıp, ürünü kullanırken ortaya çıkar ve haklarını ortadan kaldırmaz. İnternetten alınan sağlam bir üründe cayma hakkı kullanılıyorsa, cayma süresi içinde malın olağan kullanımından doğan değişiklik ve bozulmalardan tüketici sorumlu değildir (6502 md. 48).
İndirimli aldığım ürün ayıplı çıkarsa aynı haklarım var mı?
Evet. İndirimli ya da kampanyalı satılan ürünlerde de ayıplı mal hükümleri aynen uygulanır. Ancak ürün satış sırasında ayıbı açıkça belirtilerek (örneğin "teşhir ürünü, yanında çizik var" etiketiyle) satıldıysa, o ayıp için hak iddia edilemez; etiketin ya da faturanın üzerinde bu açıklamanın yer alması gerekir (6502 md. 10).
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (md. 8-12 ayıplı mal, 48 mesafeli sözleşme, 56 garanti, 68 hakem heyeti, 73/A arabuluculuk)
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (md. 9 cayma süresi, md. 10 eksik bilgilendirme)
- Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği (md. 4 iş günü, md. 10 azami tamir süresi, eki liste)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (md. 92 sürelerin hesabı, md. 93 tatil günleri)
- Ticaret Bakanlığı Tebliği: 2026 tüketici hakem heyeti parasal sınırı (RG 23.12.2025, sayı 33116)
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Bizi tanımak için hakkımızda sayfasına bakabilirsin.