Üniversiteyi Kazandım: Harç, Hazırlık, AKTS ve İlk Yıl Rehberi

Defne YKS'de istediği bölümü kazandı: İzmir'de bir devlet üniversitesinin İngilizce eğitim veren makine mühendisliği bölümü. Kayıt haftası yaklaşırken ailesiyle birlikte listeler yapıyor: "Harç ödeyecek miyiz? Hazırlığı geçemezsem ne olur? AKTS ne demek, kaç devamsızlık hakkım var?" Bu yazıda ilk yılın parasal ve akademik kurallarını resmî kararlardan derledik.

1. Harç diye bilinen katkı payı

2026-2027 kararına göre devlet üniversitelerinde birinci öğretim ve açık öğretim öğrencilerinden program süresi içinde katkı payı alınmaz; bu tutarları Devlet öder. Defne'nin dört yıllık programı süresinde bittiği sürece harç ödemez. Program süresini aşarsa, aşan dönemler için kararın ekindeki cetvelde fakültesine yazılan tutar kadar katkı payı ödenir; iki dönemli programlarda her dönem yıllık tutarın yarısı alınır.

Defne'nin bölümü İngilizce eğitim verdiği için tutar 1,5 katıdır: süre aşımında yıllık 2.876 × 1,5 = 4.314 ₺. Engelli olduğunu raporla belgeleyen öğrencilere engellilik oranı kadar indirim yapılır; şehit ve gazi yakınları gibi kararda sayılan öğrencilerden katkı payı alınmaz.

2. Hazırlık sınıfı

Hazırlık sınıfında katkı payının Devlet tarafından karşılanacağı süre bir yıldır. Defne hazırlığı ilk yılında geçemezse ikinci hazırlık yılı için katkı payı öder. Hazırlık sınıfı program süresinden sayılmadığı için hazırlık yılı, dört yıllık sürenden düşülmez.

3. AKTS, not ortalaması ve devam

Derslerin kredisi AKTS ile gösterilir: bir akademik yıl 60, bir dönem 30 AKTS'dir ve 1 AKTS yaklaşık 25-30 saatlik öğrenci iş yüküne karşılık gelir (derse ek olarak ödev, proje ve sınav hazırlığı dahil). Not ortalaman, derslerin notlarının AKTS'leriyle ağırlıklandırılmasıyla hesaplanır; bunu not ortalaması hesaplama aracında AKTS'leri kredi olarak girerek görebilirsin. Devamsızlık sınırı üniversitenin yönetmeliğindedir; kaç saat hakkın kaldığını devamsızlık hesaplama aracıyla takip edebilirsin.

Ortalaman ilk yıldan itibaren önemlidir: Erasmus başvurusu için en az 2,20/4,00, çift anadal için 100 üzerinden en az 70 ve sınıfının ilk %20'si, başka bir üniversiteye yatay geçiş için en az 60 gerekir.

4. İleride işine yarayacak yollar

• Bölüm değiştirmek: Yatay geçiş, çift anadal ve yandal şartlarını yatay geçiş hesaplama aracıyla kontrol edebilir, yolları Bölümümü Değiştirmek İstiyorum yazısında karşılaştırabilirsin.
• Yurt dışında bir dönem: Erasmus seçim puanını ve hibeyi Erasmus'a Gidiyorum yazısında anlattık.
• Dil belgesi: Hazırlıktan sonra bir dil belgesi almak istersen hangi sınavın ne işe yaradığını Dil Sınavına Giriyorum yazısında bulabilirsin.

Defne'nin şimdi tek hedefi hazırlığı ilk yılda geçmek ve programını süresinde bitirmek. Bu yazı genel kuralları anlatır; ders, sınav ve devam esasları her üniversitenin kendi yönetmeliğindedir.