Yakınım Hapis Cezası Aldı: Ne Kadar Yatar, Ne Zaman Çıkar?
Ayşe Hanım'ın kardeşi Kerem, 2024'te işlediği bir dolandırıcılık suçundan 3 yıl 9 ay hapis cezası aldı. Yargılama sırasında 2 ay tutuklu kalmıştı; karar kesinleşince 2 Kasım 2026'da cezaevine teslim olacak. Aile toplandığında herkesin aklındaki soru aynıydı: "Kerem içeride ne kadar kalacak, ne zaman eve dönecek?" Bu yazıda Kerem'in sürecini 5275 sayılı İnfaz Kanunu'nun güncel metnine göre adım adım hesaplıyoruz.
- Koşullu salıverilme: Genel suçlarda cezanın yarısı; bazı suçlarda üçte ikisi ya da dörtte üçü.
- Denetimli serbestlik: Koşullu salıverilmeye 1 yıl kala, açık kurumdaki iyi hâlli hükümlünün talebiyle.
- Tutukluluk: Kesinleşmeden önce tutuklu geçen süre cezadan düşülür.
- Kesin tarihler: İnfaz savcılığının müddetnamesinde yazar.
1. Koşullu salıverilme süresi
Dolandırıcılık, kanunda daha yüksek oran öngörülen suçlar arasında olmadığı için koşullu salıverilme oranı yarıdır. 3 yıl 9 ay cezanın yarısı 1 yıl 10 ay 15 gün eder: Kerem bu süreyi iyi hâlle geçirirse koşullu salıverilir. Kasten öldürme, örgüt faaliyeti ya da bazı cinsel suçlarda oran üçte iki, uyuşturucu ticareti ve nitelikli cinsel suçlarda dörtte üç olurdu.
2. Denetimli serbestlik ve cezaevinde geçecek süre
Koşullu salıverilmesine 1 yıl ya da daha az kalan, açık ceza infaz kurumundaki iyi hâlli hükümlü talep ederse cezasının kalan kısmını denetimli serbestlikle geçirebilir. Kerem'in suçu 2024'te işlendiği için bu süre 1 yıldır. Hesap şöyle:
| Adım | Süre |
|---|---|
| Koşullu salıverilme süresi (3 yıl 9 ay × 1/2) | 1 yıl 10 ay 15 gün |
| Denetimli serbestlik | 1 yıl |
| Cezaevinde geçirilecek süre | 10 ay 15 gün |
| Mahsup edilen tutukluluk | 2 ay |
| Teslimden sonra cezaevinde kalacağı süre | 8 ay 15 gün |
Buna göre Kerem en erken 17.07.2027 tarihinde denetimli serbestliğe ayrılabilir, 17.07.2028 tarihinde koşullu salıverilir; cezanın tamamı 02.06.2030 tarihinde dolar. Bu tarihler, açık ceza infaz kurumuna ayrılmanın zamanında gerçekleştiği ve disiplin cezası alınmadığı varsayımına dayanır. Kendi hesabın için infaz hesaplama aracını kullanabilirsin.
3. Suç tarihi neden bu kadar önemli?
İnfaz kuralları son yıllarda birkaç kez değişti ve değişikliklerin çoğu suç tarihine bağlandı. Kerem aynı suçu 2022'de işlemiş olsaydı, 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlar için tanınan 3 yıllık erkenlik nedeniyle denetimli serbestlik süresi 4 yıl olurdu. Bu durumda Kerem'in yalnızca açık kurumda geçirmesi gereken asgari süre kalırdı: teslimden sonra 3 ay. Bu 3 ay açık kurumda geçmesi gerektiği için tutuklulukta geçen süre bu asgari süreden düşülmez. 30.03.2020 öncesi suçlarda süreler daha da uzun, 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suçlarda ise denetimli serbestlik için koşullu salıverilme süresinin en az onda birinin cezaevinde geçirilmesi şarttır.
4. Koşullu salıverilmeden sonra
Koşullu salıverilen hükümlü, koşullu salıverilme süresi kadar ama cezanın dolacağı tarihi geçmeyen bir denetim süresine tabidir. Kerem için bu süre 1 yıl 10 ay 15 gün. Bu sürede hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlenir ya da yükümlülüklere ısrarla uyulmazsa koşullu salıverilme geri alınabilir; denetim süresi iyi hâlle geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.
5. Ailenin yapılacaklar listesi
- Müddetnameyi öğren: Kesin tarihler infaz savcılığının düzenlediği müddetnamede yazar; avukat aracılığıyla takip edebilirsin.
- Tutukluluk sürelerini belgele: Gözaltı ve tutuklulukta geçen bütün süreler cezadan düşülür; eksik mahsup varsa itiraz edilebilir.
- Süreleri kaçırma: Kararlara itiraz ve başvuru süreleri kısadır; yasal süre hesaplama aracıyla son günü bul.
- Denetimli serbestlik talebini planla: Talep hükümlü tarafından yapılır; iyi hâl ve açık kuruma ayrılma şartlarını avukatla birlikte takip et.
Ceza davası için avukatlık ücretini avukatlık ücreti hesaplama, tahliyeye kalan günü kaç gün kaldı hesaplama, iki tarih arasındaki süreyi tarih farkı hesaplama aracıyla görebilirsin; tazminat ya da alacak davası açılacaksa harç tutarını dava harcı hesaplama aracı gösterir. Bu yazı genel bilgi verir, hukuki danışmanlık yerine geçmez; her dosya kendi koşullarıyla değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Müddetname nedir?
Müddetname, kesinleşen hapis cezasının infazı için Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosunun düzenlediği ve koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve hak ederek tahliye tarihlerini gösteren belgedir. Hesaplama araçlarının verdiği sonuç tahminidir; kesin tarihler müddetnamede yazar.
Denetimli serbestlikte hangi yükümlülükler olur?
Denetimli serbestlikle infazına karar verilen hükümlü; kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma, bir konut ya da bölgede denetim altında bulunma, belirlenen yerlere gitmeme ve belirlenen programlara katılma yükümlülüklerinden bir ya da birkaçına tabi tutulabilir. Yükümlülükleri denetimli serbestlik müdürlüğü belirler ve gerektiğinde değiştirir.
Koşullu salıverilme geri alınabilir mi?
Evet. Koşullu salıverilen hükümlü denetim süresinde hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlerse ya da kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar ederse koşullu salıverilme kararı geri alınır ve cezanın bir kısmı cezaevinde aynen çektirilir.
Denetimli serbestliğe ayrılmak için başvuru gerekir mi?
Evet. Kanuna göre denetimli serbestlik, şartları taşıyan iyi hâlli hükümlünün talebi üzerine, ceza infaz kurumunun hazırladığı değerlendirme raporu dikkate alınarak infaz hâkimi tarafından kararlaştırılır. Talepten sonra hükümlü, belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne kurumdan ayrıldıktan sonra beş gün içinde başvurmalıdır.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Bizi tanımak için hakkımızda sayfasına bakabilirsin.