Zamanaşımı Hesaplama
Kıdem ve ihbar tazminatı için 5 yıllık süre 30 Haziran 2028 Cuma günü dolar.
Sonuçta bir hata mı var? Bize bildir E-posta taslağına sayfa adresi, formdaki değerler ve çıkan sonuç eklenir; göndermeden önce düzenleyebilirsin.
Sıradaki adım
Zamanaşımı nasıl hesaplanır?
Zamanaşımı, alacağın kendisini ortadan kaldırmaz; süre dolduktan sonra borçluya "ödemekten kaçınma" hakkı verir. Bu yüzden alacaklı için asıl soru şudur: dava açmak ya da icra takibi başlatmak için son gün hangisi? Hesapta dört kural uygulanır.
- Başlangıç: süre alacağın muaccel olduğu, yani istenebilir hâle geldiği gün başlar (TBK md. 149). Haksız fiilde zararın ve sorumlunun öğrenildiği gün.
- İlk gün sayılmaz: yıl olarak belirlenen süre, son yılda başlangıç gününe karşılık gelen günde dolar; o ayda karşılık gelen gün yoksa ayın son günü (md. 151 ve 92).
- Tatil kayması: son gün pazar ya da resmî tatile rastlarsa izleyen ilk iş gününe geçer (md. 93).
- Kesilme: borçlunun ikrarı, dava ya da icra takibiyle süre yeniden başlar (md. 154-156).
Zamanaşımı süreleri
| Alacak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel alacak (sözleşme, ödünç, satış bedeli) | 10 yıl | TBK md. 146 |
| Kira, faiz, ücret gibi dönemsel ödemeler | 5 yıl | TBK md. 147/1 |
| Kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücreti | 5 yıl | İş Kanunu ek md. 3 |
| Vekâlet, komisyon, acentalık ve eser sözleşmesi | 5 yıl | TBK md. 147/5-6 |
| Otel, lokanta ve küçük çaplı perakende satış alacağı | 5 yıl | TBK md. 147/2-3 |
| Haksız fiil tazminatı (kaza, zarar) | 2 yıl (her hâlde 10 yıl) | TBK md. 72 |
| Sebepsiz zenginleşme (yanlış havale, fazla ödeme) | 2 yıl (her hâlde 10 yıl) | TBK md. 82 |
| Ayıplı mal (tüketici) | 2 yıl | 6502 sayılı Kanun md. 12 |
| Ayıplı konut ya da tatil amaçlı taşınmaz (tüketici) | 5 yıl | 6502 sayılı Kanun md. 12 |
| Ayıplı hizmet (tüketici) | 2 yıl | 6502 sayılı Kanun md. 16 |
| Mahkeme kararı ya da senetle ikrar edilmiş borç | 10 yıl | TBK md. 156 |
İşçilik alacağı ve trafik kazası örnekleri
- 15 Mart 2022'de işten çıkarılan işçinin kıdem ve ihbar tazminatı için son gün: 15 Mart 2027 Pazartesi.
- 20 Eylül 2025'teki trafik kazasında karşı tarafın sigortasını 2 Ekim 2025'te öğrenen kişinin tazminat süresi 2 Ekim 2027 Cumartesi günü dolar (2 yıl, öğrenmeden itibaren).
- 5 Aralık 2021'de vadesi gelen kira bedeli için 5 yıllık süre 5 Aralık 2026 Cumartesi günü dolar.
Sürenin durması ve kesilmesi
- Süreler sözleşmeyle değiştirilemez: TBK'daki zamanaşımı süreleri taraflarca kısaltılamaz ya da uzatılamaz (md. 148).
- Durma sebepleri: evlilik süresince eşlerin birbirinden alacakları, velayet süresince çocukların anne-babadan alacakları gibi hâllerde süre işlemez (md. 153). Bu araç durma sürelerini hesaba katmaz.
- Ceza zamanaşımı daha uzunsa: tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır (md. 72). Ağır yaralamalı ya da ölümlü kazalarda süre uzayabilir. Suçun dava zamanaşımını ceza zamanaşımı hesaplama ile bulabilirsin.
- Cumartesi: son gün cumartesiye denk gelirse araç uyarır; işlemi önceki iş gününe bırakmamak en güvenlisidir.
- Hak düşürücü süre farklıdır: işe iade davasındaki 1 ay ya da cayma hakkındaki 14 gün gibi süreler hak düşürücüdür; dolunca hak tamamen düşer ve kesilmez.
- Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk gereken işlerde zorunlu arabuluculuk rehberine, icra takibi için icra takibi rehberine bak. Alacağın faizini yasal faiz hesaplama, dava harcını dava harcı hesaplama, tebliğden sonraki süreleri yasal süre hesaplama aracıyla bulabilirsin.
- İşçi alacaklarında hangi kalemin istenebileceğini işçi alacağı nasıl istenir, ayıplı üründe haklarını ayıplı mal ve cayma süresi hesaplama aracı ve Trafik Kazası Geçirdim yazısı anlatır.
30 Haziran 2023'te işten ayrılan işçi. Kıdem ve ihbar tazminatı için 5 yıllık süre 30 Haziran 2028 Cuma günü dolar.
Kira borcu, kısmi ödemeyle kesildi. 1 Şubat 2022'de ödenmesi gereken kira için kiracı 15 Nisan 2025'te kısmi ödeme yaptı; zamanaşımı kesildi ve yeni 5 yıllık süre 15 Nisan 2030 Pazartesi günü dolar.
Sık sorulan sorular
Alacak zamanaşımı kaç yıl?
Kanunda aksine hüküm yoksa her alacak 10 yılda zamanaşımına uğrar (TBK md. 146). Kira, faiz, ücret gibi dönemsel ödemeler, otel ve lokanta bedelleri, küçük çaplı perakende satışlar, vekâlet ve eser sözleşmesi alacakları 5 yıldır (md. 147). Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl uygulanır.
Kıdem tazminatı zamanaşımı ne zaman başlar?
Kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücreti için süre 5 yıldır (İş Kanunu ek md. 3) ve iş sözleşmesinin sona erdiği gün, alacak muaccel olduğunda başlar. Örneğin 15 Mart 2022'de işten ayrılan işçinin süresi 15 Mart 2027 Pazartesi günü dolar. Fazla mesai ve ücret gibi dönemsel alacaklarda da 5 yıl uygulanır, ama her ayın alacağı kendi ödeme gününden başlar.
Zamanaşımı nasıl kesilir?
Borçlu borcu ikrar ederse (faiz ya da kısmi ödeme yapması, rehin ya da kefil göstermesi dahil) veya alacaklı dava açar, icra takibi başlatır ya da iflas masasına başvurursa zamanaşımı kesilir (TBK md. 154). Kesilmeyle aynı uzunlukta yeni bir süre başlar; borç senetle ikrar edilmiş ya da mahkeme kararına bağlanmışsa yeni süre her zaman 10 yıldır (md. 156).
Zamanaşımını mahkeme kendiliğinden dikkate alır mı?
Hayır. Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz (TBK md. 161). Borçlu, cevap dilekçesinde ya da icra takibine itirazda zamanaşımı def'ini açıkça ileri sürmelidir. Zamanaşımına uğramış borç ödenirse geri istenemez.
Kaynaklar
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.