Kirada Mı Kalmalı, Ev Mi Almalı? Rakamlarla Karar Rehberi
Selin ve Burak İzmir'de aylık 24.000 ₺ kira ödüyor. Her yıl kira artışı geldiğinde aynı tartışma başlıyor: "Bu parayla kendi evimizin taksidini öderdik." Bankada 1.700.000 ₺ birikimleri var ve aynı semtte benzer bir daire 4.200.000 ₺'ye satılıyor. Bu yazıda onların hesabını adım adım yapıyoruz; sonunda kendi rakamlarınla aynı hesabı kira mı kredi mi aracında yapabilirsin.
- Aylık taksit: 2.500.000 ₺ kredi, 120 ay, aylık %2,5 faizle 65.904 ₺; bugünkü kiranın 2,7 katı.
- 10 yıl sonra: konut yılda %25 değer kazanırsa satın almak 5.537.567 ₺ önde; %20'de kalırsa kiralamak 7.572.688 ₺ önde.
- Belirleyici olan: konutun değer artışı ile kirada kalınca birikimin getirisi arasındaki fark.
- Kira çarpanı: 14,6 yıl.
1. Satın almanın bugünkü maliyeti
Satın almak yalnızca peşinat demek değildir. Tapuda alıcı, satış bedelinin binde 20'si oranında harç öder: 4.200.000 ₺'lik konutta 84.000 ₺. Kredi kullanılıyorsa bankanın ekspertiz ve tahsis ücretleri, zorunlu deprem sigortası (DASK), varsa emlakçı komisyonu ve taşınma masrafı eklenir. Selin ve Burak'ın 1.700.000 ₺ birikiminin tamamını peşinata yatırmaları, bu masrafları karşılayacak nakdi bırakmaz; bütçeyi kurarken masraflar için ayrı pay ayırmak gerekir.
Peşinat için bir alt sınır da var: BDDK kararına göre 4.200.000 ₺'lik ve enerji sınıfı A ya da B olan konutta kredi, değerin en çok %90'ı kadar olabilir. Yani en az 420.000 ₺ peşinat gerekir. Enerji sınıfı düştükçe kredi oranı da düşer; ilanı incelerken enerji kimlik belgesine bak.
2. Taksit kiradan ne kadar yüksek?
2.500.000 ₺ kredi 120 ay vade ve aylık %2,5 faizle çekilirse taksit 65.904 ₺ olur. Kredi tarihinde adlarına kayıtlı konut olmadığı için KKDF ve BSMV ödemezler; ikinci konutta BSMV eklenir ve taksit yükselir (vergileri KKDF ve BSMV hesaplama aracında görebilirsin). Bugün taksit kiranın 2,7 katı. Ama kira her yıl artar, sabit faizli kredide taksit değişmez: kira yılda %25 artarsa 6. yılda taksiti geçer.
Ödeme planını ay ay görmek için konut kredisi hesaplama aracını kullan. Vade boyunca ödenecek faiz 5.408.538 ₺; aynı sürede ödenecek toplam kira ise 9.576.836 ₺.
3. On yıl sonra kim daha zengin?
Adil karşılaştırma için iki seçeneğe aynı parayı ayırıyoruz. Satın alırlarsa peşinatı ve harcı öder, her ay taksit yatırırlar; on yılın sonunda borçsuz bir evleri olur. Kirada kalırlarsa aynı peşin parayı yatırımda tutar, her ay taksitle kira arasındaki farkı da biriktirirler. Sonuç üç orana bağlı:
| Varsayım | Satın alırsa (konut) | Kiralarsa (birikim) | Önde olan |
|---|---|---|---|
| Konut %25, birikim %30 getiri | 39.115.548 ₺ | 33.577.981 ₺ | Satın almak |
| Konut %20, birikim %30 getiri | 26.005.293 ₺ | 33.577.981 ₺ | Kiralamak |
| Konut %25, birikim %38 getiri | 39.115.548 ₺ | 62.369.287 ₺ | Kiralamak |
Tabloyu okurken şunu gör: küçük bir varsayım farkı sonucu tersine çeviriyor. Bu yüzden "kira mı, kredi mi" sorusunun herkes için tek bir cevabı yok. Kendi beklentilerini farklı oranlarla deneyip sonucun hangi oranda değiştiğine bakmak, en sağlam karardır.
4. Rakamların söylemediği şeyler
- Hareket özgürlüğü: iş ya da okul nedeniyle birkaç yıl içinde şehir değiştirme ihtimalin varsa satın alma masrafları (harç, komisyon) kısa sürede geri kazanılmaz.
- Kira güvencesi: konut kirasında yıllık artış, on iki aylık TÜFE ortalamasıyla sınırlıdır (Kasım 2026 yenilemelerinde %31,23). Beş yılı dolduran kira ilişkisinde ise kira emsallere göre yeniden belirlenebilir; hesaplamak için kira artış oranı hesaplama aracına bak.
- Ev sahibi olmanın sabit giderleri: emlak vergisi (konutta binde 1, büyükşehirde iki katı; vergi değeri satış fiyatının yarısıysa yılda yaklaşık 2.100 ₺), bakım-onarım, DASK ve aidatın bir kısmı.
- Faiz riski: değişken faizli kredide taksit artabilir; sabit faiz bu riski kaldırır.
5. Karar vermeden önce kontrol listesi
- Aynı evin kirasını ve satış fiyatını bul; kira çarpanını hesapla. Kiraya verirsen getiriyi kira getirisi hesaplama aracı gösterir.
- Peşinatın BDDK sınırına yetiyor mu, kontrol et; masraflar için ayrıca nakit ayır.
- Tapu masrafını tapu harcı hesaplama aracıyla, yıllık vergisini emlak vergisi hesaplama aracıyla bul.
- Taksit, hane gelirinin rahatça karşılayabileceği seviyede mi? İşini kaybetsen birkaç ay ödeyebilir misin?
- İki seçeneği kira mı kredi mi aracında farklı oranlarla karşılaştır.
Satın almaya karar verirsen sözleşmeden tapuya kadar adımlar Ev Alırken ve Satarken rehberinde, deprem sigortası Deprem Sigortası Yaptıracağım yazısında. Kirada kalmaya devam edeceksen haklarını kira artışı rehberinde bulabilirsin.
Sık sorulan sorular
Kira ödemek parayı çöpe atmak mı?
Hayır. Kira, oturduğun evin kullanım bedelidir; ev sahibi de aynı evi satın almak için bağladığı parayı ve vazgeçtiği getiriyi kirayla karşılar. Satın alan da para harcar: kredi faizi, tapu harcı, emlak vergisi, bakım ve peşinatın başka yerde kazanabileceği getiri. Doğru karşılaştırma, iki seçeneğin toplam maliyetini ve vade sonundaki servetini yan yana koymaktır.
Kira çarpanı kaç yıl olursa ev almak mantıklı?
Kira çarpanı, konut fiyatının yıllık kiraya bölünmesiyle bulunur. Selin ve Burak'ın baktığı dairede çarpan 14,6 yıldır. Tek başına karar verdirmez ama yön gösterir: çarpan yüksekse (ör. 20 yılın üstü) kira görece ucuzdur, düşükse satın almak cazipleşir. Kesin sonuç için kira artışı, konut değer artışı ve birikim getirisi birlikte hesaplanmalıdır.
Ev almak için ne kadar peşinat gerekir?
BDDK'nın konut kredisi sınırına göre kredi, konutun değerine ve enerji sınıfına bağlı bir orana kadar kullanılabilir. 4.200.000 ₺'lik, enerji sınıfı A ya da B olan bir konutta kredi en çok değerin %90'ı olabilir; yani en az 420.000 ₺ peşinat gerekir. Buna tapu harcı, ekspertiz, DASK ve varsa emlakçı komisyonu eklenir.
Kirada kalırsam birikimimi nerede değerlendirmeliyim?
Kiralamanın satın almaya üstün gelebilmesi, peşinat olarak bağlanacak paranın ve her ay taksitle kira arasındaki farkın gerçekten değerlendirilmesine bağlıdır. Mevduat, altın, döviz ya da fon gibi seçeneklerin vergi ve kesintiler sonrası getirisini düşün. Birikim harcanırsa hesaptaki avantaj kaybolur.
Ev sahibi kirayı her yıl ne kadar artırabilir?
Konut kiralarında yenilenen kira yılında artış, bir önceki kira yılının on iki aylık TÜFE ortalamasındaki değişimi geçemez (TBK md. 344). Kasım 2026 ayında yenilenen sözleşmelerde üst sınır %31,23'tür. Beş yılı dolduran kira ilişkilerinde kira, hâkim tarafından emsal kiralara göre yeniden belirlenebilir.
Kaynaklar
- 492 sayılı Harçlar Kanunu, (4) sayılı tarife (taşınmaz satışı: alıcı binde 20, satıcı binde 20)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 344 (kira bedelinin belirlenmesi)
- BDDK Kurul Kararı 11364 (29 Ocak 2026): konut kredisi kredi/değer oranları
- 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu md. 29 (konut finansmanında BSMV istisnası)
Bir hata ya da eksik mi gördün? Lütfen bize bildir; doğrulayıp düzeltiriz. Hesapların hangi kaynaklara ve yönteme dayandığını kaynaklar ve yöntem sayfasında açıkladık. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun verilerini esas al. Sitenin arkasındaki ekibi hakkımızda sayfasında tanıtıyoruz.