İşverenim Maaşımı Geç Ödüyor: 20 Gün Kuralı, Faiz ve Haklı Fesih

Hakan 5 yılı aşkın süredir bir mobilya fabrikasında çalışıyor; maaşı her ayın 5'inde yatıyordu. Bu yaz siparişler azalınca ödemeler aksadı: Ağustos maaşı yatmadı, Eylül'ünki de. Patron "Bu ay toparlarız" deyip duruyor. Hakan'ın kirası, kredi taksiti ve faturaları birikiyor. "Çalışmaya devam etmek zorunda mıyım? Faiz isteyebilir miyim? İstifa edersem tazminatımı kaybeder miyim?" Bu yazıda Hakan'ın haklarını ve rakamlarını adım adım çıkarıyoruz.

1. Maaş en geç ne zaman ödenmeli?

Ücret en geç ayda bir ödenir; iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle bu süre bir haftaya kadar kısaltılabilir (md. 32). Hakan'ın sözleşmesinde ödeme günü her ayın 5'i yazıyor; gecikme bu tarihten sonraki gün başlar. Ödeme gününün yazılı olmadığı işyerlerinde yerleşik uygulamaya bakılır; bu yüzden önceki ayların banka dökümleri önemlidir.

2. 20 gün kuralı: çalışmaktan kaçınma hakkı

Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde zorlayıcı bir sebep olmadan ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir (md. 34). Süre hesabında ödeme günü sayılmaz:

Bu nedenle çalışmayan işçinin sözleşmesi feshedilemez, yerine yeni işçi alınamaz ve iş başkasına yaptırılamaz; çok sayıda işçi aynı anda çalışmasa bile bu grev sayılmaz. Hakan bu hakkı kullanacaksa işverene yazılı bildirmesi, sonradan "işe gelmedi" denmesinin önüne geçer.

3. Gecikme faizi

Gününde ödenmeyen ücretlere mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Tek bir resmî oran ilan edilmediği için bankaların ilan ettiği en yüksek mevduat faizine bakılır. Örnek olarak yıllık %40 oranla Hakan'ın alacağı 16 Ekim itibarıyla şöyle:

Faiziyle birlikte alacak 80.705,76 ₺. %40 burada yalnızca örnektir; kendi hesabın için güncel oranı geç ödenen maaş hesaplama aracına yaz.

4. Haklı fesih ve kıdem tazminatı

Ücretin kanun ya da sözleşmeye uygun hesaplanmaması veya ödenmemesi, işçiye sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden haklı nedenle feshetme hakkı verir (md. 24/II-e). Haklı nedenle ayrılan ve en az 1 yıl çalışmış işçi kıdem tazminatına hak kazanır; ihbar tazminatı ise istifa eden işçiye ödenmez.

Hakan 1 Nisan 2021'de işe girdi; yemek ve yol dahil giydirilmiş brüt ücreti 52.000 ₺. 16 Ekim 2026'da haklı nedenle feshederse hizmet süresi 5 yıl 6 ay olur ve 288.279 ₺ brüt kıdem tazminatına hak kazanır; damga vergisi kesildikten sonra eline yaklaşık 286.091 ₺ geçer. Ödenmeyen iki maaş, faizi ve kullanılmayan izin ücreti bunun üzerine eklenir. Kendi tutarını kıdem tazminatı hesaplama ve yıllık izin hesaplama araçlarıyla bulabilirsin.

Fesih bildirimini yazılı yap ve sebebini açıkça yaz: "Ağustos ve Eylül 2026 ücretlerim ödenmediği için iş sözleşmemi İş Kanunu md. 24/II-e uyarınca haklı nedenle feshediyorum." Noter ihtarnamesi en güvenli yoldur; masrafını noter ücreti hesaplama aracı gösterir. Haklı fesih hakkı, sebebi öğrendiğin günden itibaren 6 iş günü içinde ve her hâlde olayın üzerinden 1 yıl geçmeden kullanılmalıdır (md. 26); ücretin ödenmemesi sürdükçe sebep de devam eder.

5. Alacağını nasıl istersin?

1. Belgeleri topla: Sözleşme, bordrolar, banka dökümleri, maaşla ilgili yazışmalar.
2. Arabulucuya başvur: Ücret ve kıdem alacakları için dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur. Ücretini arabuluculuk ücreti hesaplama aracıyla görebilirsin.
3. Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava aç. Ücret alacakları 5 yılda zamanaşımına uğrar (md. 32).
4. İşsizlik maaşı: Haklı fesihten sonra 30 gün içinde İŞKUR'a başvur; tutarını işsizlik maaşı hesaplama aracıyla gör.

Fazla mesailerin de ödenmediyse Fazla Mesailerim Ödenmedi yazısına, işveren seni çıkarırsa haklarını görmek için İşten Çıkarıldım yazısına bakabilirsin. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; fesih kararı vermeden önce bir avukata danışmanı öneririz.