İşten Çıkarıldım: İşe İade mi, Tazminat mı? Adım Adım Haklarım

Elif, 120 kişinin çalıştığı bir yazılım firmasında 3 yıldan fazladır müşteri temsilcisi. 16 Ekim 2026 Cuma günü insan kaynakları onu odaya çağırdı ve "performans düşüklüğü" yazan bir fesih yazısı uzattı. Savunması alınmadı, daha önce bir uyarı da almamıştı. Elif'in aklından ilk geçenler: "Tazminatımı tam alacak mıyım? Bu fesih haksızsa ne yapabilirim? Ne kadar vaktim var?" Bu yazıda Elif'in seçeneklerini ve rakamlarını adım adım çıkarıyoruz.

1. Fesih yazısını dikkatle oku

İşveren feshi yazılı yapmak ve sebebini açık ve kesin yazmak zorundadır (md. 19). İşçinin davranışı ya da verimi gerekçe gösteriliyorsa önce savunması alınmalıdır. Elif'in yazısında yalnızca "performans düşüklüğü" yazıyor; hangi hedefin tutturulamadığı belli değil ve savunma alınmamış. Bu iki eksik, feshin geçersiz sayılması için güçlü sebeplerdir; feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü de işverendedir (md. 20).

Fesih yazısının tebliğ tarihini not et: Bütün süreler bu tarihten işler. Yazıyı imzalaman, fesih sebebini kabul ettiğin anlamına gelmez; istersen "tebellüğ ettim, katılmıyorum" yazarak imzalayabilirsin.

2. İş güvencesi kapsamında mısın?

İşe iade davası açabilmek için üç şartın birlikte bulunması gerekir (md. 18):

• İşyerinde 30 veya daha fazla işçi: İşverenin aynı işkolundaki bütün işyerleri toplanır. Elif'in firmasında 120 kişi var. ✔
• En az 6 aylık kıdem: Elif 3 yıl 4 aydır çalışıyor. ✔
• Belirsiz süreli sözleşme: Elif'in sözleşmesinde bitiş tarihi yok. ✔

İşletmenin bütününü yöneten ve işe alma-çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri bu korumadan yararlanamaz. Şartlardan biri eksikse işe iade istenemez; işveren fesih hakkını kötüye kullandıysa bildirim süresinin üç katı tutarında kötüniyet tazminatı gündeme gelir.

3. Kıdem ve ihbar tazminatını hesapla

Elif'in brüt ücreti 45.000 ₺, her ay 3.000 ₺ yemek yardımı alıyor; tazminatların hesabında bu yan hak da eklenir ve giydirilmiş brüt ücret 48.000 ₺ olur. Hizmet süresi 3 yıl 4 ay 5 gün.

Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir; Elif'in eline yaklaşık 159.438 ₺ geçer. İhbar tazminatından gelir vergisi de kesilir. Kendi rakamların için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı araçlarını, kullanmadığın izinler için yıllık izin hesaplama aracını kullan.

4. İşe iade yolunu seçersen

Elif fesih yazısını 16 Ekim'de aldığı için arabulucuya en geç 16 Kasım 2026 Pazartesi günü başvurmalı. Arabuluculukta anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açabilir. Mahkeme feshi geçersiz sayarsa Elif kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe dönmek için işverene başvurmalıdır.

İşe başlatmama tazminatının kaç aylık olacağını (4 ile 8 arası) mahkeme belirler; tabloda en düşük ihtimal kullanıldı. Farklı ay sayılarıyla denemek için işe iade tazminatı hesaplama aracına bak. Arabulucunun ücretini arabuluculuk ücreti hesaplama aracı gösterir.

5. İlk 30 günün yapılacaklar listesi

1. Fesih yazısının fotoğrafını çek, tebliğ tarihini not et.
2. e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünü ve işten ayrılış bildirgesini indir; çıkış kodunu kontrol et. Nasıl okunacağını SGK hizmet dökümü rehberinde anlattık.
3. Son bordrolarını ve banka dökümlerini sakla; tazminatın doğru ücretle hesaplanıp hesaplanmadığını bunlarla kontrol edersin.
4. Ödenen tazminatları kontrol et: Ödenen tutar hesapladığından azsa farkı da arabulucuda isteyebilirsin.
5. 30 gün içinde İŞKUR'a başvur: işsizlik maaşı hesaplama aracıyla ne kadar alacağını gör.
6. İşe iade istiyorsan 1 ay dolmadan arabulucuya başvur. Süre kaçarsa bu yol kapanır.

Ayrılırken bütün haklarını tek listede görmek için işten ayrılırken haklar rehberine bakabilirsin. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; her işten çıkarma kendi koşullarıyla değerlendirilir. Dava ve arabuluculuk aşamasında bir avukata danışmak, süreleri kaçırmamanın en güvenli yoludur.